Rijden zonder aankoopsubsidie: wat verandert er fiscaal rond de elektrische auto?

Jarenlang was er voor particulieren een directe financiële prikkel om elektrisch te gaan rijden: een aankoop- of leasesubsidie op een nieuwe of gebruikte elektrische auto. Die regeling is afgebouwd. Daarmee verschuift de aandacht van een eenmalige subsidie naar de fiscale regels die op langere termijn bepalen hoe aantrekkelijk elektrisch rijden is.

Het einde van een subsidietijdperk

De particuliere aankoopsubsidie stond bekend als de SEPP, de Subsidieregeling Elektrische Personenauto’s Particulieren. Kopers van een in aanmerking komende nieuwe of gebruikte elektrische auto konden een vast bedrag aanvragen, zolang het jaarlijkse budget strekte. In de praktijk was dat budget er vaak snel doorheen, wat liet zien hoe groot de belangstelling was. Volgens berichtgeving is de regeling voor nieuwe auto’s inmiddels geëindigd; VoltNieuws verwijst voor de exacte status en eventuele resterende regelingen naar de RVO, die dit soort subsidies uitvoert.

Wat blijft er over voor particulieren?

Het wegvallen van de aankoopsubsidie betekent niet dat elektrisch rijden fiscaal onaantrekkelijk wordt, maar wel dat het voordeel anders is opgebouwd. Voor particulieren zijn vooral de gebruikskosten relevant: stroom is per kilometer vaak goedkoper dan benzine of diesel, en een elektrische auto heeft doorgaans minder onderhoud. Daarnaast bestaan er soms lokale of tijdelijke regelingen, bijvoorbeeld voor laadpalen of via gemeenten. Die verschillen per plaats en per moment.

Bijtelling: richting gelijkstelling

Voor wie een auto van de zaak rijdt, is de bijtelling een belangrijke factor. Elektrische auto’s kenden jarenlang een lagere bijtelling dan benzine- en dieselauto’s, als stimulans. Dat voordeel is stapsgewijs afgebouwd richting het reguliere tarief. De trend is duidelijk: het fiscale verschil tussen elektrisch en fossiel wordt kleiner. Wat het voordeel op een bepaald moment precies is, en tot welke cataloguswaarde het geldt, staat in de actuele regels van de Belastingdienst.

Wegenbelasting: het einde van de vrijstelling

Een tweede belangrijke verschuiving zit in de motorrijtuigenbelasting (MRB), in de volksmond de wegenbelasting. Elektrische auto’s waren daarvan lange tijd vrijgesteld. Die vrijstelling wordt afgebouwd. Volgens de aangekondigde plannen gaan elektrische auto’s de komende jaren stapsgewijs meebetalen aan de wegenbelasting, met een overgangsregeling die het gewicht van de accu deels verdisconteert. Omdat elektrische auto’s door hun accu vaak zwaarder zijn dan vergelijkbare benzineauto’s, kan dit gewicht meetellen in het tarief. De exacte tarieven en overgangstermijnen kunnen politiek nog worden bijgesteld.

Rekenen wordt belangrijker

De optelsom voor de consument wordt daarmee ingewikkelder dan in de tijd van een simpele aankoopsubsidie. In plaats van één bedrag ineens spelen nu meerdere factoren mee:

• de aanschafprijs, die voor veel elektrische modellen de laatste jaren is gedaald;
• de gebruikskosten (stroom, onderhoud), vaak lager dan bij een brandstofauto;
• de wegenbelasting, die voor elektrische auto’s stijgt naarmate de vrijstelling wordt afgebouwd;
• voor zakelijke rijders de bijtelling, die richting het reguliere niveau beweegt.

Voor de één valt die som nog steeds gunstig uit, voor de ander minder. Wie overweegt elektrisch te gaan rijden, doet er goed aan de actuele regels bij de Belastingdienst en de RVO te raadplegen en een berekening te maken op basis van het eigen kilometrage en gebruik. De tijd van één duidelijke subsidie is voorbij; de tijd van goed rekenen is aangebroken.