Maximale trapondersteuning 45 km/u: wet en controle

De wet bepaalt dat een speed pedelec maximaal 45 km/u trapondersteuning mag bieden. Fabrikanten stellen de motor zo af, maar hoe wordt dat gecontroleerd? Hier lees je hoe het zit met typegoedkeuring, softwarebegrenzing en handhaving.

De wettelijke snelheidsgrens voor speed pedelecs

Een speed pedelec is een fiets met trapondersteuning die tot maximaal 45 km/u gaat. Boven die snelheid mag de motor geen ondersteuning meer geven. De wetgeving is vastgelegd in de Regeling voertuigen en de Wegenverkeerswet 1994. Deze grens is gelijk aan de maximumsnelheid voor bromfietsen.

De ondersteuning moet automatisch stoppen zodra je sneller dan 45 km/u rijdt. De motor mag niet zo worden afgesteld dat hij boven die snelheid blijft meewerken, ook niet door een softwarematige ingreep. Dat wordt gezien als opvoeren en is strafbaar.

Typegoedkeuring: hoe komt een speed pedelec op de markt?

Voordat een speed pedelec in Nederland verkocht mag worden, moet hij een typegoedkeuring krijgen. Die keuring wordt uitgevoerd door de RDW op basis van Europese regels (verordening 168/2013). De fabrikant moet aantonen dat de fiets voldoet aan eisen op het gebied van snelheid, remmen, verlichting en elektrische veiligheid.

Tijdens de keuring wordt onder andere gecontroleerd of de motor geen ondersteuning geeft boven de 45 km/u en of de snelheid niet hoger kan oplopen dan 50 km/u op een vlakke weg. Na goedkeuring krijgt het type een certificaat en mag de fabrikant de fiets leveren met een kenteken. Wijzigingen aan de motor of software zijn niet toegestaan.

Hoe controleert de politie de ondersteuning?

De politie kan tijdens een verkeerscontrole de snelheid van je speed pedelec meten met een lasergun of radar. Als je harder dan 45 km/u fietst zonder dat je zelf trapt, dan is dat een teken dat de ondersteuning mogelijk is opgevoerd. Maar ook andere controles zijn mogelijk: de politie kan je voertuig naar een RDW-keuring sturen voor een technische inspectie.

Tijdens zo'n keuring controleert de RDW of de motor nog voldoet aan de typegoedkeuring. Ze kunnen de ECU uitlezen en de motorsoftware controleren op afwijkingen. Ook meten ze of de fiets op een rollenbank de maximale snelheid niet overschrijdt. Als er een niet-goedgekeurde chip of ombouw is gevonden, krijg je een boete en moet de fiets terug naar de oorspronkelijke staat worden gebracht.

Gevolgen van opvoeren: boetes en strafrechtelijke sancties

Opgevoerde speed pedelecs zijn in overtreding. De boete voor het rijden met een niet-goedgekeurd voertuig bedraagt al snel honderden euro's, en bij recidive kan het voertuig in beslag worden genomen. Ook kan het Openbaar Ministerie een strafzaak starten als er gevaar voor de verkeersveiligheid is ontstaan.

Daarnaast vervalt je verzekering als je een opgevoerde speed pedelec bestuurt; een eventuele schade wordt dan niet gedekt, en dat kan leiden tot hoge kosten. Verder ben je verantwoordelijk voor het terugkeuren van de fiets naar de wettelijke staat, wat vaak duur is. Het is dus beter om de grens te respecteren en de motor op de fabrieksinstelling te laten.

Hoe voorkom je dat je per ongeluk de wet overtreedt?

De belangrijkste tip: wijzig niets aan de software of hardware van de motor. Sommige winkels bieden 'opvoerchips' aan, maar die zijn niet toegestaan en leiden tot problemen. Koop je een tweedehands speed pedelec, laat dan bij een dealer controleren dat de motor nog op de originele instelling staat.

Ga je naar een andere EU-land, let dan op de lokale regels. In sommige landen is de maximumsnelheid voor speed pedelecs lager of is een helm verplicht. Ook kunnen de regels voor fietspaden verschillen. Als je twijfelt, vraag dan bij de RDW of de ANWB om actuele informatie.

Veelgestelde vragen

Mag ik met een speed pedelec op de snelweg?

Nee, speed pedelecs zijn net als bromfietsen niet toegestaan op de snelweg en ook niet op wegen waar een bord 'gesloten voor bromfietsen' staat. Gebruik altijd de rijbaan binnen de bebouwde kom, tenzij anders aangegeven.

Hoe kan ik controleren of mijn speed pedelec nog 45 km/u ondersteunt?

Ga naar een erkende dealer die de motor kan uitlezen via de diagnoseapparatuur. Zij kunnen controleren of de software origineel is en of de motorbegrenzing nog op 45 km/u staat.

Wat is het verschil tussen een speed pedelec en een normale e-bike?

Een normale e-bike heeft een trapondersteuning tot 25 km/u en is niet kentekenplichtig. Een speed pedelec gaat tot 45 km/u, is verplicht verzekerd en geregistreerd, en je moet een helm dragen in Nederland.

Zijn er plannen om de snelheidsgrens te verhogen?

Op dit moment zijn er geen concrete plannen om de grens te verhogen. De Europese regelgeving ligt vast en een wijziging zou op Europees niveau moeten worden doorgevoerd. Voorlopig blijft 45 km/u de maximale trapondersteuning.