Accu-capaciteit meten: eenvoudige tips voor leken

De accucapaciteit van apparaten kun je zelf inschatten zonder speciale kennis: kijk naar de wattuur (Wh) of milliampère-uur (mAh) die op de accu staat, of gebruik een eenvoudige app. Voor nauwkeuriger metingen bestaan er goedkope testers, maar voor de meeste gezinnen is een schatting al voldoende.

Wat is accucapaciteit precies?

Accucapaciteit is de hoeveelheid elektrische energie die een accu kan opslaan. Dit wordt uitgedrukt in wattuur (Wh) of milliampère-uur (mAh). Een typische smartphone-accu heeft zo'n 10-20 Wh (bijvoorbeeld 3.000-5.000 mAh bij 3,7 volt). Een laptopaccu varieert van 40-100 Wh, en een elektrische fietsaccu van 400-625 Wh.

Voor leken is het belangrijk om te weten dat een hogere Wh niet automatisch betekent dat het apparaat langer meegaat; het verbruik speelt ook een rol. Zo kan een energiezuinige telefoon met een kleine accu langer meegaan dan een power-hungry model met een grotere accu.

Inschatten zonder hulpmiddelen: het waarnemen van gebruik

De meest eenvoudige manier om de capaciteit te 'meten' is door te kijken naar de gebruiksduur. Laad je telefoon volledig op en noteer hoe lang je er mee doet onder normaal gebruik. Als je telefoon bijvoorbeeld na 8 uur leeg is, terwijl dat voorheen 12 uur was, dan is de accu waarschijnlijk versleten. Dit is een praktische methode voor apparaten die je dagelijks gebruikt.

Voor apparaten die je minder vaak gebruikt, zoals een oude laptop, kun je een test doen met een film die je afspeelt. Zet de helderheid op een vast niveau en kijk hoe lang het duurt voordat het apparaat uitvalt. Vergelijk dit met de specificaties van het apparaat toen het nieuw was, die je op internet kunt vinden.

Apps en software om de capaciteit te checken

Veel smartphones hebben ingebouwde functies om de accuconditie te bekijken. Op een iPhone vind je dit onder 'Batterij' in de instellingen; op Android-toestellen verschilt het per merk, maar vaak kun je 'Batterij' in de instellingen vinden of een app als AccuBattery downloaden. Deze apps tonen de werkelijke capaciteit ten opzichte van de oorspronkelijke waarde.

Voor laptops kun je op Windows een energie-rapport genereren met het commando 'powercfg /batteryreport' in de opdrachtprompt. Op macOS kun je via 'Systeeminformatie' de batterijconditie bekijken. Deze methoden kosten slechts enkele minuten en geven een goed beeld zonder dat je technische kennis nodig hebt.

Meten met een multimeter of accutester

Voor wie meer zekerheid wil, is er een eenvoudige accutester te koop voor circa 10-30 euro. Deze testers meten de spanning en soms ook de interne weerstand, waarmee je een indicatie krijgt van de gezondheid. Voor een exacte meting van de capaciteit heb je echter een ontlaadtester nodig die de accu volledig leegtrekt en de hoeveelheid energie berekent. Die zijn duurder (circa 50-100 euro) en meer iets voor hobbyisten.

Als je een accu uit bijvoorbeeld een boormachine of fiets wilt testen, kun je ook een multimeter gebruiken om de spanning te meten. Een volle accu heeft doorgaans een spanning die overeenkomt met het aantal cellen (bijvoorbeeld 3,7 volt per cel, dus 11,1 volt voor 3 cellen). Een te lage spanning duidt op een lege of versleten accu.

Wanneer moet je een accu vervangen?

Een accu wordt als 'versleten' beschouwd wanneer de capaciteit onder de 80% van de oorspronkelijke waarde zakt. Bij smartphones zie je dat vaak na 2-3 jaar, bij laptops na 3-5 jaar. Je kunt overwegen een accu te vervangen als:

• Het apparaat onverwacht uitvalt terwijl de batterij-indicator nog 20% of meer aangeeft.
• De accu zichtbaar bol staat of beschadigd is (direct vervangen, brandgevaar).
• De gebruiksduur meer dan de helft is afgenomen ten opzichte van nieuw.

Voor dure apparaten zoals laptops of e-bikes is vervanging vaak de moeite waard, omdat het apparaat zelf nog prima functioneert. Kijk wel of de vervangingskosten in verhouding staan tot de levensduur van het apparaat.

Veelgestelde vragen

Kan ik de capaciteit van een accu meten als deze nog in het apparaat zit?

Ja, met behulp van apps of software kun je de gezondheid van de accu inzichtelijk maken zonder deze te demonteren. Voor een exacte meting moet je de accu echter ontladen en meten met een speciaal apparaat.

Is een lagere spanning altijd een teken van een lege accu?

Niet noodzakelijk. De spanning van een Li-ion-accu daalt bij ontlading, maar ook een oude accu kan een lagere rustspanning hebben. Een multimeter is daarom een grove indicatie, maar niet betrouwbaar voor het bepalen van de resterende capaciteit.

Wat betekent 'mAh' en hoe verhoudt zich dat tot 'Wh'?

mAh staat voor milliampère-uur en geeft de lading aan. Om Wh te berekenen vermenigvuldig je mAh met de spanning (V) en deel je door 1000. Bijvoorbeeld: 3000 mAh × 3,7 V = 11,1 Wh. Wh is een betere maatstaf voor de energie die een accu kan leveren.