Hoe je de accu van je speed pedelec correct weggooit of recyclet

Een lithium-accu van je speed pedelec hoort nooit bij het gewone afval. Je bent wettelijk verplicht om hem in te leveren bij een inzamelpunt, zodat de grondstoffen worden hergebruikt. Dit artikel legt uit hoe je dat veilig en correct doet.

Wettelijke regels voor het inleveren van je accu

In Nederland regelt de regelgeving voor batterijen dat je als consument gebruikte batterijen en accu's gratis kunt inleveren bij de winkel waar je ze koopt of bij de gemeentelijke milieustraat. Dit geldt ook voor de accu van je speed pedelec. Het kabinet heeft als doel om in 2027 70% van de batterijen in te zamelen, dus je levert een belangrijke bijdrage.

Gooi een accu nooit in de vuilnisbak of de groene container, ook niet als hij defect is. Li-ion-accu's kunnen brandgevaar opleveren, zeker als ze beschadigd zijn. Het is ook verboden om een accu zonder afvoervergunning zelf te openen of te demonteren.

Waar kun je terecht met je oude accu?

Je hebt diverse opties om je versleten accu in te leveren:

• De fietsenmaker of dealer: vrijwel elke ebike-specialist neemt je oude accu aan, ook als je geen nieuwe koopt.
• Elektronicawinkel: winkels die batterijen verkopen (bijvoorbeeld smartphones) zijn wettelijk verplicht om ook losse accu's aan te nemen, mits deze in de winkel worden ingeleverd.
• Gemeentelijke milieustraat: hier kun je terecht met je accu, maar soms is er een maximum of moet je een afspraak maken.
• Speciale inzamelingsacties: sommige leveranciers bieden een retourdienst, zoals een verzenddoos voor thuisophalen.

Let op: plak de accupolen af met tape of isolatietape voordat je hem transporteert, om kortsluiting te voorkomen.

Wat gebeurt er met je accu na inlevering?

Nadat je accu is ingeleverd, gaat hij naar een van de gespecialiseerde recyclers. Het proces ziet er als volgt uit:

1. Veiligheid sorteren: de accu wordt geïnspecteerd op schade en gesorteerd op type.
2. Verwijderen behuizing en elektronicaborden: het plastic en de printplaten worden afgevoerd voor recycling.
3. Versnipperen onder beschermende omstandigheden: de cellen worden versnipperd in een inerte atmosfeer (stikstof) om brand te voorkomen.
4. Mechanische en chemische scheiding: via zeven en magneten worden metalen zoals ijzer, aluminium en koper gescheiden. Vervolgens wordt via een natte chemische route een 'black mass' verkregen met lithium, nikkel, kobalt en mangaan.
5. Herwinning: deze metalen worden weer zuivere grondstoffen voor nieuwe batterijen (bijv. lithiumcarbonaat).

De efficiëntie van het recyclen van lithium-accu's is nog in ontwikkeling; de Europese doelstelling is om in 2031 minimaal 80% van het lithium terug te winnen.

Hoe herken je een correcte verwerking?

Niet elke inzamelaar verwerkt accu's op dezelfde manier. Let op de volgende certificeringen:

• Stibat (de Stichting Batterijen) beheert de inzameling in Nederland en werkt samen met gecertificeerde logistieke bedrijven.
• WEEELABEX is een Europese norm voor verwerking van afval-elektronica en batterijen.
• Een recycler met een ISO 14001 certificaat maakt aantoonbaar werk van milieuzorg.

Als je via een officieel inzamelpunt levert, zit je goed. Vraag bij twijfel naar het afvalverwerkingsbedrijf en controleer of ze een geregistreerde afvalverwerker zijn.

Veelgemaakte fouten bij het wegdoen

• Accu bij het restafval gooien: dit kan leiden tot brand in de vuilniswagen of de verbrandingsinstallatie.
• Accu met volle lading inleveren: laad hem eerst half leeg, maar niet volledig, want dat kan veiligheidsrisico's geven tijdens transport.
• Beschadigde accu zonder bescherming vervoeren: gebruik karton en tape om de polen af te plakken.
• Zelf de accu openen om cellen te verwijderen: dit is levensgevaarlijk en vaak niet rendabel.

Heb je een kapotte accu die is opgezwollen? Ga er dan zeer voorzichtig mee om en meld dit bij het inleverpunt.

Veelgestelde vragen

Kost het iets om mijn oude accu in te leveren?

Nee, inleveren is gratis. De kosten voor recycling zijn al verwerkt in de verkoopprijs van je nieuwe accu. Sommige milieustraten hanteren een kleine administratieve bijdrage voor grotere volumes, maar voor een losse accu is dat meestal niet het geval.

Mag ik mijn accu via de post terugsturen naar de fabrikant?

Ja, veel fabrikanten bieden een retourlabel aan. Je moet de accu wel goed verpakken en voldoen aan de ADR-regels voor transport van lithium-accu's, zoals het plakken van de polen en het vermelden op de zending. Informeer bij de fabrikant naar de juiste procedure.

Wat moet ik doen als mijn accu is opgezwollen?

Een gezwollen accu is een teken van interne schade en kan brandgevaarlijk zijn. Raak hem niet aan, maar leg hem in een metalen container buiten en neem contact op met je gemeente of een specialist. Vaak wordt hij opgehaald met speciale voorzorgsmaatregelen.