Tweede leven voor je EV-accu als thuisbatterij

Een EV-accu die onder de 70-80% capaciteit zakt, is niet langer geschikt voor de auto, maar nog prima bruikbaar voor thuisopslag. Zo wordt energie van zonnepanelen opgeslagen voor later gebruik. In dit artikel lees je hoe dat in zijn werk gaat, waar je op moet letten en of het rendabel is.

Waarom een tweede leven?

De levensduur van een lithium-ion accu uit een elektrische auto is niet voorbij wanneer deze uit de auto wordt gehaald. Onderzoek en praktijk laten zien dat een accu na gebruik in de auto nog circa 70-80% van zijn oorspronkelijke capaciteit heeft. Voor een auto is dat vaak te weinig voor een acceptabele actieradius, maar voor stationaire toepassingen zoals thuisopslag is die capaciteit meer dan voldoende.

De komende jaren komen er steeds meer accu's vrij uit EV's die afgeschreven worden. Initiatieven zoals van BMW, Nissan en diverse Nederlandse startups geven deze accu's een tweede leven. Het hergebruik verlengt de levensduur van het accupakket en vermindert de behoefte aan nieuwe grondstoffen, zoals lithium, kobalt en nikkel. Dit draagt bij aan een circulaire economie en verlaagt de CO2-voetafdruk van elektrisch rijden.

Technische eisen voor hergebruik

Niet elke accu is zomaar geschikt voor thuisopslag. De belangrijkste voorwaarden zijn:

• Restcapaciteit: minimaal circa 70-80% van de oorspronkelijke capaciteit.
• Gezondheid: de cellen moeten redelijk gebalanceerd zijn, zonder ernstige defecten of beschadigingen.
• BMS: het Battery Management Systeem moet in staat zijn om met de lagere restcapaciteit om te gaan en de veiligheid te waarborgen.
• Ombouw: de accu moet worden aangepast voor stationair gebruik, inclusief nieuwe bekabeling, connectoren en vaak een extra veiligheidslaag.

Daarnaast is het belangrijk dat de accu afkomstig is uit een auto die geen ernstige ongelukken heeft gehad, omdat dit de interne structuur van de accu kan beschadigen. Een grondige inspectie door een gespecialiseerd bedrijf is dan ook essentieel. In Nederland zijn er diverse bedrijven die deze ombouw professioneel uitvoeren, vaak met garantie.

Business case: kosten en opbrengsten

De aanschaf van een tweedehands EV-accu voor thuisopslag kost doorgaans tussen de €1.500 en €4.000, afhankelijk van de restcapaciteit en de staat van de accu. De opslagcapaciteit varieert van circa 10 kWh tot 60 kWh, of meer als je meerdere accu's combineert.

De opbrengst bestaat voornamelijk uit het besparen op je energierekening door zelf opgewekte zonne-energie op te slaan en op een later moment te gebruiken. Met een gemiddeld verbruik van 3.500 kWh per jaar en een zonnepanelenset die circa 4.000 kWh opwekt, kun je jaarlijks zo'n 40-60% van je opgewekte stroom zelf gebruiken in plaats van terug te leveren aan het net. Dit kan een besparing opleveren van circa €300 tot €800 per jaar, afhankelijk van de energieprijzen.

Daarnaast zijn er mogelijkheden om te handelen op de onbalansmarkt of de accu te gebruiken voor netcongestie-diensten, wat extra inkomsten kan opleveren. De terugverdientijd ligt daardoor vaak tussen de 5 en 8 jaar. Houd rekening met een levensduur van de accu in stationaire toepassingen van nog eens 10-15 jaar.

Veiligheid en regelgeving

Veiligheid is cruciaal bij het gebruik van tweedehands accu's. Lithium-ion accu's kunnen brandgevaarlijk zijn als ze niet goed worden behandeld. Daarom moeten ombouwbedrijven voldoen aan strenge veiligheidseisen, zoals het juiste type bekabeling, zekeringen en een goed functionerend BMS. Het is verstandig om te kiezen voor een systeem dat is voorzien van CE-markering en eventueel een keurmerk van een onafhankelijke instantie.

In Nederland zijn er specifieke regels voor de opslag van lithium-ion accu's, vooral wanneer deze groter zijn dan 20 kWh. Vaak is een melding of vergunning nodig bij de gemeente op basis van de Activiteitenregeling milieubeheer. Ook je verzekering moet op de hoogte zijn van de thuisbatterij; niet alle polissen dekken schade door een accu. Neem hiervoor contact op met je verzekeraar en check de voorwaarden.

Veelgestelde vragen

Is een tweede leven accu net zo goed als een nieuwe thuisbatterij?

Nee, een tweede leven accu heeft minder capaciteit en een kortere levensduur dan een nieuwe, maar is wel veel goedkoper. Voor veel toepassingen is het prima geschikt, maar je zult de accu eerder moeten vervangen.

Kan ik zelf een EV-accu ombouwen voor thuisgebruik?

Hoewel het technisch mogelijk is, raden we dit sterk af vanwege de veiligheidsrisico's. Een verkeerde installatie kan leiden tot kortsluiting, brand of elektrocutie. Schakel hiervoor altijd een professioneel bedrijf in.

Welke auto's zijn het meest geschikt om accu's uit te gebruiken voor thuisopslag?

Veel gebruikte accu's komen van populaire EV's zoals de Nissan Leaf, BMW i3 en Tesla Model S. Deze accu's zijn robuust en er is veel kennis over. Het aantal beschikbare accu's neemt de komende jaren sterk toe.