Waarom de laatste procenten laden langzaam gaan

De laatste 20 procent van het laadproces duurt vaak langer dan de eerste 80 procent. Dat komt door de constant-current/constant-voltage (CC-CV) laadmethode. Het is geen storing, maar een beschermende maatregel om je accu gezond te houden.

De CC-CV laadcurve uitgelegd

Een lithium-ion accu wordt niet met een constant vermogen geladen, maar in twee fases:

• Constant Current (CC): de lader levert een vaste stroomsterkte (bijvoorbeeld 4 ampère) terwijl de spanning geleidelijk stijgt.
• Constant Voltage (CV): zodra de maximale spanning is bereikt (bijvoorbeeld 42 volt voor een 36V-systeem), blijft de spanning constant en daalt de stroomsterkte automatisch.

De overgang naar de CV-fase begint vaak rond 80 procent van de lading. Vanaf dat moment moet de accu zich 'vullen' zonder dat de spanning te hoog wordt – dat duurt langer.

Waarom de accu beschermd moet worden

Als een lithiumcel boven zijn maximale spanning wordt geladen, kan dat leiden tot oververhitting, gasvorming en in het ergste geval brand. Daarom heeft elke accu een Battery Management System (BMS) dat de spanning per cel bewaakt. Het BMS communiceert met de lader en zorgt ervoor dat de spanning nooit boven de veilige grens komt.

De CV-fase zorgt ervoor dat de accu tot 100 procent wordt gevuld zonder schade. De laatste procenten worden gevuld door een steeds kleinere stroom – vandaar dat de lader nog lang 'doorgaat' terwijl de indicatie al bijna vol is. Sommige laders stoppen al bij 90 procent om de accu extra te sparen, maar doorgaans laad je tot 100 procent op.

Hoe lang duurt het precies?

De totale laadtijd van een speed pedelec-accu varieert van 3 tot 6 uur, afhankelijk van capaciteit en lader. Een indicatie op basis van een 500 Wh accu met een lader van 4 ampère (circa 230 watt):

Het exacte omslagpunt hangt af van de celchemie en het BMS, maar een regel is: hoe lager de laadstroom wordt, hoe trager de voortgang. De laatste 10 procent kan soms net zo lang duren als de eerste 50 procent.

Praktische implicaties voor jou

Je kunt veel tijd besparen door de accu niet altijd tot 100 procent te laden. Voor dagelijks korte ritten is 80 procent voldoende. Vol opladen is alleen nodig voor lange tochten.

Ook is het goed om te weten dat snelladers soms een hogere stroomsterkte gebruiken – bijvoorbeeld 6 ampère – waardoor de CC-fase korter duurt, maar de CV-fase nog steeds langzaam is. Het is verleidelijk om de lader er kort op te zetten, maar door de CV-fase kun je niet 'een beetje' bijladen zonder de tijd te investeren.

Tot slot: laad bij voorkeur op een koele, droge plek en niet direct na een zware rit, want een warme accu wordt minder efficiënt geladen.

Veelgemaakte fouten bij het laden

• De lader onderbreken zodra de indicatie op 80 procent staat en dan later weer verder laden – dat kan, maar het BMS moet dan opnieuw beginnen.
• De accu de hele nacht laten laden – dat is veilig, maar kan de levensduur verkorten als het BMS de accu 's nachts blijft balanceren.
• Een verkeerde lader gebruiken – gebruik altijd de originele of een goedgekeurde vervanger, anders herkent het BMS de spanning niet.

Als je merkt dat de accu ongebruikelijk lang over de laatste procenten doet, kan dat wijzen op een cel die uit balans is. Laat dat dan even controleren door een specialist.

Veelgestelde vragen

Kan ik de laadtijd verkorten door een snellader te gebruiken?

Ja, een snellader verhoogt de stroomsterkte, waardoor de CC-fase korter duurt. Maar de CV-fase blijft relatief lang – de maximale spanning is nog steeds begrensd. Let op: niet alle accu's zijn geschikt voor snelladen; check de specificaties.

Is het slecht om de accu altijd tot 100% te laden?

Nee, het is niet direct schadelijk, maar het versnelt de slijtage als je de accu dagenlang op 100% laat staan. Voor dagelijks gebruik is 80% beter voor de levensduur.

Waarom wordt mijn lader heet tijdens het laden?

Dat is normaal – tijdens het laden wordt elektrische energie omgezet en gaat er warmte verloren. De meeste laders zijn voorzien van een ventilator. Als de lader extreem heet wordt, stop dan met laden en laat hem controleren.