Fatbike-diefstaltoerisme: export van gestolen fietsen

Gestolen fatbikes verdwijnen vaak binnen 24 uur naar het buitenland, vooral naar Oost-Europese landen. Daar worden ze doorverkocht of uit elkaar gehaald voor onderdelen. Douane en politie proberen met gps-trackers en internationale samenwerking de export te stoppen.

De route van de gestolen fatbike

Een fatbike wordt gestolen, vaak binnen enkele minuten na het wegzetten. De dief rijdt ermee naar een tussenpersoon, die de fiets in een bus of bestelwagen laadt. Binnen een dag staat de fiets vaak al in een andere lidstaat van de EU. Veel gestolen fatbikes komen terecht in Oost-Europa, met name in Polen, Tsjechië en Roemenië. Daar is de vraag naar elektrische fietsen groot en is de pakkans kleiner. Sommige fietsen gaan zelfs verder, naar landen buiten Europa, zoals Oekraïne of Georgië.

De hele keten is goed georganiseerd: er zijn ophaaladressen, tussenpersonen en afnemers. Vaak worden de fietsen binnen een week alweer verkocht, soms met vervalste frames of nieuwe sloten. Vooral fatbikes zijn gewild vanwege hun hoge verkoopprijs en het ontbreken van een standaard registratiesysteem.

Waarom juist fatbikes?

Fatbikes zijn aantrekkelijk voor dieven omdat ze een relatief hoge waarde hebben, doorgaans tussen de 1.500 en 3.000 euro. Daarnaast zijn ze makkelijk te herkennen aan hun dikke banden, maar lastig te traceren als het framenummer is weggevijld. Veel fatbikes hebben een accu die je snel kunt losklikken, waardoor het vervoer in een bus of bestelwagen eenvoudig is.

Bovendien is de markt in Oost-Europa groot: mensen daar zijn bereid om een tweedehands elektrische fiets te kopen zonder al te veel vragen te stellen. De winstmarge voor de criminele organisaties is hoog, zeker als ze de fiets in onderdelen verkopen. Een accu, motor en display leveren afzonderlijk al snel honderden euro's op.

Internationale samenwerking en opsporing

Politie en douane werken steeds vaker samen met instanties zoals Europol en Interpol. Zo worden containers en bestelwagens aan de grens steekproefsgewijs gecontroleerd op gestolen fietsen. Ook zijn er gps-trackers die stiekem in het frame of de accu worden verstopt, waardoor de politie de route van een gestolen fiets kan volgen. Bij een inval in een loods in bijvoorbeeld Tsjechië kunnen ze dan tientallen fietsen terugvinden.

Daarnaast zet de Nederlandse politie zich in voor betere registratie: een nationaal fietsregister waar eigenaren het framenummer en foto's van hun fatbike kunnen vastleggen. Zo is het voor de politie makkelijker om een teruggevonden fiets te koppelen aan de rechtmatige eigenaar. Toch blijft het lastig, omdat dieven vaak het framenummer verwijderen of vervangen.

Wat kun je zelf doen?

Je kunt het dieven lastiger maken door je fatbike goed te beveiligen. Gebruik twee goede sloten: een beugelslot en een kettingslot. Zet de fiets altijd vast aan een vast object, ook als je maar even weg bent. Overweeg een gps-tracker in het frame of in de accu. Laat je framenummer graveren in het frame en noteer dit nummer samen met de aankoopbon.

Daarnaast helpt het om je fatbike te registreren in een fietsregister, zoals het Landelijk Fietsregistratiesysteem (LFR). De politie raadt ook aan om een foto te maken van je fatbike en deze op te slaan in je telefoon. Mocht de fiets toch gestolen worden, geef dan direct het framenummer door aan de politie en zet een oproep op sociale media; vaak leidt dat tot tips.

De rol van de consument in het buitenland

In de landen waar de gestolen fietsen terechtkomen, is de pakkans voor kopers klein. Veel mensen kopen bewust of onbewust een gestolen fiets, omdat de prijs aantrekkelijk is. Lokale autoriteiten proberen dit tegen te gaan door voorlichting en het controleren van tweedehandsmarkten. In Nederland worden opkopers van fietsen strenger gecontroleerd: zij moeten de identiteit van de verkoper vastleggen en bij twijfel de politie waarschuwen.

Toch blijft de vraag groot, vooral naar goedkope elektrische fietsen. Een gestolen fatbike van 2.500 euro gaat in het buitenland soms voor 800 euro over de toonbank. Dit maakt de handel lucratief. Daarom roepen experts op tot een Europees registratiesysteem voor fietsen, waardoor het moeilijker wordt om een gestolen fiets onopgemerkt door te verkopen.

Veelgestelde vragen

Hoe snel wordt een gestolen fatbike over de grens gebracht?

Vaak binnen 24 uur. De fiets wordt direct naar een tussenpersoon gebracht, die hem in een bus of bestelwagen laadt. Binnen een paar dagen staat de fiets al in een ander land, zoals Polen of Tsjechië.

Zijn er specifieke kenmerken die een fatbike aantrekkelijk maken voor dieven?

Ja, fatbikes hebben een hoge verkoopwaarde, zijn makkelijk te vervoeren vanwege de losse accu en hebben vaak geen goede registratie. Daarnaast zijn ze gewild vanwege hun dikke banden en stoere uiterlijk.

Wat kan de politie doen als mijn fatbike gestolen is?

De politie kan het framenummer in een internationaal register zetten. Met een gps-tracker kunnen ze de fiets mogelijk opsporen. Ook is het belangrijk om de diefstal direct te melden en het framenummer door te geven.