Rol van fabrikanten bij fatbike-certificering: eisen en verantwoordelijkheid

Fabrikanten van fatbikes moeten ervoor zorgen dat hun producten voldoen aan de Europese en Nederlandse wetgeving. Dit omvat typegoedkeuring voor voertuigen, veiligheidseisen voor fietsen en aansprakelijkheid voor ondeugdelijke producten. In de praktijk blijkt echter dat veel fabrikanten die eisen niet naleven.

Welke certificeringssystemen bestaan er voor fatbikes?

Er is een belangrijk onderscheid: een fatbike kan worden verkocht als elektrische fiets (pedelec) of als bromfiets/snorfiets. Voor een elektrische fiets geldt de EU-verordening voor tweewielige voertuigen (EU 168/2013), maar deze verordening is vooral gericht op bromfietsen en motoren. Voor een pedelec (max 25 km/u) geldt de richtlijn voor machines (Machinerichtlijn), maar deze is minder streng dan de typegoedkeuring voor voertuigen.

Als een fabrikant een fatbike als bromfiets op de markt brengt, moet hij een typegoedkeuring hebben van de RDW. Dit betekent dat het voertuig moet voldoen aan alle eisen die in de Europese richtlijnen worden gesteld, zoals verlichting, remmen en geluidsniveau. Zonder een geldige typegoedkeuring mag een voertuig niet op de openbare weg worden gebracht.

Technische eisen: snelheid, vermogen en uitrusting

De technische eisen zijn afhankelijk van de classificatie:

De verantwoordelijkheid van de fabrikant

Fabrikanten zijn verantwoordelijk voor het aanleveren van correcte documentatie, het uitvoeren van veiligheidstests en het melden van incidenten. Ze moeten ook een productaansprakelijkheidsverzekering hebben. Volgens de Wet productaansprakelijkheid kan een fabrikant aansprakelijk worden gesteld als een product niet de veiligheid biedt die men mag verwachten. Dit geldt ook voor fatbikes die te snel gaan of onveilige onderdelen bevatten.

Daarnaast moeten fabrikanten voldoen aan de regels voor de typegoedkeuring als ze hun fatbike als snorfiets of bromfiets verkopen. In Nederland is de RDW de toezichthouder die controleert of voertuigen voldoen aan de eisen. Als een fabrikant zonder typegoedkeuring producten verkoopt, riskeert hij hoge boetes en kan hij worden gedwongen om de producten terug te roepen.

Zijn fabrikanten wettelijk verplicht om een typegoedkeuring aan te vragen?

Ja, als een fatbike als snorfiets of bromfiets op de markt wordt gebracht, is een typegoedkeuring verplicht. Dit is vastgelegd in de Wegenverkeerswet en de Regeling voertuigen. Zonder deze goedkeuring is het voertuig niet toegestaan op de openbare weg. De RDW geeft de typegoedkeuring af na uitgebreide tests.

Voor fatbikes die als gewone elektrische fiets worden verkocht, is geen typegoedkeuring nodig, maar ze moeten wel voldoen aan de algemene productveiligheidseisen uit de Warenwet. In de praktijk zijn er echter veel fatbikes op de markt die worden verkocht als elektrische fiets, maar in werkelijkheid harder kunnen dan 25 km/u. Dat is de verantwoordelijkheid van de fabrikant: hij moet garanderen dat het product voldoet aan de wettelijke normen.

Hoe wordt gehandhaafd?

De Nederlandse overheid, via de RDW en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), houdt toezicht op de naleving van de regels. Zij kunnen boetes opleggen aan fabrikanten die niet voldoen. De ILT voert steekproeven uit en onderzoekt klachten van consumenten.

Daarnaast speelt de politie een rol bij het controleren van fatbikes op de weg. Zij kunnen een boete geven aan de bestuurder als blijkt dat de fatbike opgevoerd is, maar de verantwoordelijkheid ligt bij de fabrikant om te voorkomen dat dit makkelijk kan. Als fabrikant moet je dus technische maatregelen nemen om opvoeren tegen te gaan, bijvoorbeeld door het gebruik van een begrenzer die niet simpel te omzeilen is.

Veelgestelde vragen

Kan ik als koper een fabrikant aansprakelijk stellen voor een defecte fatbike?

Ja, onder de Wet productaansprakelijkheid kun je een fabrikant aansprakelijk stellen als een defect letsel of schade veroorzaakt. Je moet dan wel kunnen bewijzen dat het defect door het product zelf komt en niet door verkeerd gebruik.

Zijn alle fatbikes die in Nederland worden verkocht goedgekeurd door de RDW?

Nee, veel fatbikes worden als elektrische fiets verkocht zonder typegoedkeuring. Als ze echter harder kunnen dan 25 km/u, voldoen ze niet aan de regels en hadden ze goedgekeurd moeten worden als snorfiets of bromfiets. De RDW controleert dit achteraf.

Wat doet de RDW als een fabrikant de regels overtreedt?

De RDW kan een last onder dwangsom opleggen, boetes uitdelen of de verkoop verbieden. In ernstige gevallen kan de fabrikant worden gedwongen om de producten terug te roepen van de markt.