OM en fatbike-rijders: recente rechtszaken en vervolging

Het Openbaar Ministerie (OM) vervolgt fatbike-rijders in Nederland, vooral bij ernstige overtredingen zoals rijden zonder rijbewijs of het veroorzaken van ongelukken. Recente zaken laten zien dat het OM een strenger beleid voert, zeker als er sprake is van opvoeren.

Het OM en verkeersovertredingen

Het OM is verantwoordelijk voor de vervolging van strafbare feiten, waaronder verkeersovertredingen. Voor fatbike-rijders gaat het vaak om overtredingen van de Wegenverkeerswet 1994, zoals het rijden zonder rijbewijs of het overschrijden van de toegestane snelheid. In de praktijk pakt de politie veel opgevoerde fatbikes op, vooral in grote steden.

Het OM kan een zaak seponeren (laten vallen) of een strafbeschikking uitvaardigen, zoals een geldboete of een taakstraf. Bij recidive of bij ernstige gevolgen, zoals een ongeval met gewonden, kan het OM voor de rechter dagen. De hoogte van de boete hangt af van de ernst; voor het rijden zonder rijbewijs is dat doorgaans 300 euro, maar bij herhaling kan dat oplopen tot 600 euro of meer.

Recente voorbeelden uit de praktijk

In 2023 haalde de politie in Amsterdam een zestienjarige jongen aan die met een opgevoerde fatbike 50 km/u reed. De jongen had geen rijbewijs en de fatbike bleek een vermogen te hebben van 1000 watt. Het OM legde een strafbeschikking op van 250 euro en de fatbike werd in beslag genomen. In een andere zaak, in Rotterdam, raakte een fatbike-rijder een voetganger op het trottoir; het slachtoffer liep blijvend letsel op. De dader werd veroordeeld tot een taakstraf van 80 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf.

Deze zaken tonen aan dat het OM niet schroomt om te vervolgen, vooral als er sprake is van roekeloos gedrag. Het OM kijkt hierbij naar de ernst van het letsel, de mate van schuld en eventueel alcohol- of druggebruik.

Beleid en prioriteiten van het OM

Het OM heeft een landelijk kader voor verkeerszaken, waarin staat hoe het omgaat met verschillende overtredingen. Voor fatbikes is er een specifieke aanwijzing: als een fatbike is opgevoerd en daardoor niet meer voldoet aan de definitie van een elektrische fiets, wordt hij behandeld als een bromfiets. Dat betekent dat het rijden zonder kenteken en WA-verzekering ook strafbaar is.

In de praktijk betekent dit dat het OM vaker een strafbeschikking oplegt dan een dagvaarding. Een strafbeschikking is een geldboete of taakstraf zonder tussenkomst van de rechter, en komt voor bij lichtere overtredingen. Voor ernstigere zaken, zoals rijden onder invloed of het veroorzaken van een dodelijk ongeluk, gaat het OM wel naar de rechter.

Gevolgen voor je strafblad

Een strafbeschikking wordt niet altijd vermeld op je strafblad, maar een rechterlijke uitspraak wel. Dit kan gevolgen hebben voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), bijvoorbeeld wanneer je een baan zoekt in het onderwijs of de zorg. Het is daarom belangrijk om niet lichtvaardig om te gaan met verkeerszaken.

Ook kunnen de kosten flink oplopen: naast de boete moet je vaak ook de administratiekosten van de RDW betalen en eventuele opslagkosten voor het bewaren van de in beslag genomen fatbike. Die kosten kunnen variëren van 50 tot 200 euro, afhankelijk van de duur van de bewaring.

Hoe kun je een strafzaak voorkomen?

• Zorg dat je fatbike voldoet aan de wettelijke eisen (max 25 km/u en 250 watt).
• Rijd niet zonder geldig rijbewijs als je fatbike als bromfiets is geclassificeerd.
• Houd je aan de verkeersregels: geen telefoon, geen alcohol, en respecteer snelheidslimieten.
• Als je toch een boete krijgt: betaal op tijd, anders kan het OM een dwangbevel uitvaardigen en wordt het duurder.
• Bij twijfel over de legaliteit van je fatbike: laat hem keuren bij een erkend bedrijf.

Het OM wil vooral de verkeersveiligheid bevorderen. Door verantwoord te rijden, voorkom je niet alleen een strafzaak maar ook ernstige ongelukken.

Veelgestelde vragen

Kan ik een strafbeschikking weigeren?

Nee, een strafbeschikking is een beslissing van het OM. Als je het er niet mee eens bent, kun je binnen twee weken verzet aantekenen. Daarna moet je voor de rechter verschijnen.

Wat gebeurt er met een in beslag genomen fatbike?

Bij een overtreding kan de fatbike in beslag worden genomen. Na de zaak kun je hem terugkrijgen als je de boete betaalt en de fiets legaal maakt. Anders kan hij worden vernietigd.

Zijn er specifieke regels voor fatbikes in het verkeer, zoals een helmplicht?

Voor gewone fatbikes zonder opvoering gelden dezelfde regels als voor gewone fietsen. Alleen als de fatbike is opgevoerd of een gashendel heeft, gelden de regels voor bromfietsen, inclusief helmplicht en kenteken.