Toekomstige fatbike-regels in Nederland: dit staat er te gebeuren

De Nederlandse overheid werkt aan strengere regels voor fatbikes om de verkeersveiligheid te verbeteren. Er wordt onder meer gesproken over een helmplicht, een minimumleeftijd en een kentekenplicht. We zetten de verwachte veranderingen op een rij.

Waarom nieuwe regelgeving nodig is

Het aantal fatbikes in Nederland is de afgelopen jaren explosief gestegen – schattingen lopen uiteen van 400.000 tot ruim 1 miljoen. Daarmee groeit ook het aantal ongevallen, vooral onder jongeren. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoekt daarom maatregelen om de risico's te beperken.

Uit cijfers van het SWOV blijkt dat e-bikes en fatbikes vaker betrokken zijn bij ernstige ongevallen dan gewone fietsen, deels door de hogere snelheid en het zwaardere gewicht. De politiek wil dan ook niet wachten tot de situatie verslechtert, maar anticipeert nu al met voorstellen.

Mogelijke maatregelen: helmplicht en minimumleeftijd

Een van de meest besproken opties is een helmplicht voor fatbikes, in navolging van landen als Frankrijk en Duitsland. Een helm zou het hoofdletsel bij een val met circa 50 procent verminderen. De minister heeft in 2024 aangekondigd dit serieus te overwegen.

Daarnaast ligt een minimumleeftijd van 16 jaar voor het besturen van een fatbike op tafel. Dit omdat veel kinderen onder de 14 jaar fatbikes besturen en voor hen het risico op ongelukken groter is. Het kabinet wil ook de categorie waarin fatbikes vallen heroverwegen: misschien worden ze in de toekomst niet langer als elektrische fiets maar als bromfiets behandeld, wat gevolgen heeft voor kenteken, rijbewijs en verzekering.

Kentekenplicht en verplichte verzekering

Een kentekenplicht voor fatbikes zou de handhaving van snelheid en het opsporen van opgevoerde exemplaren vergemakkelijken. Net als bij bromfietsen zou elke fatbike dan een kentekenplaat moeten hebben. Dit brengt ook een verplichte WA-verzekering met zich mee, omdat het voertuig dan als kentekenplichtig wordt aangemerkt.

Dat zou betekenen dat je per jaar enkele tientjes aan verzekeringspremie kwijt bent, plus een eenmalig keuringskosten van circa 50 euro voor het verkrijgen van een kenteken. De RDW moet dan controleren of de fatbike technisch aan de eisen voldoet, zoals de max. 25 km/u en een bepaalde constructiesterkte.

Tijdlijn: wanneer gaan de regels in?

Het is nog onduidelijk wanneer precies nieuwe wetgeving van kracht wordt. De minister heeft gezegd dat adviesaanvragen lopen en dat er in 2025 een besluit wordt genomen. Een volledige invoering kan daarna nog 1 tot 2 jaar duren, omdat de RDW en het CBR tijd nodig hebben voor invoeringssystemen en communicatie.

Bestaande fatbike-bezitters hoeven hun fiets niet direct af te schrijven; er zal doorgaans een overgangstermijn gelden van enkele jaren. Ook is er ruimte voor bestaande modellen om via een na-aanpassing aan de nieuwe eisen te voldoen. De politie kan in de tussentijd strenger gaan controleren op opvoeren en het rijden zonder rijbewijs.

Gevolgen voor jou als fatbike-rijder

Als de regels strenger worden, stijgen de kosten en verplichtingen voor fatbike-eigenaren. Je moet mogelijk:

• Een goedgekeurde helm dragen
• Een kenteken aanvragen en een verzekering afsluiten
• Voldoen aan een minimumleeftijd van 16 jaar
• Een rijbewijs AM halen

Ook fabrikanten en winkels worden aangepakt: verkoop van opvoerkits kan strafbaar worden. Het is daarom verstandig om je aan te passen aan de aanstaande regels en te kiezen voor een fatbike die voldoet aan de huidige norm.

Veelgestelde vragen

Geldt de helmplicht ook voor gewone elektrische fietsen?

Nee, de helmplicht geldt alleen voor snorfietsen (bromfietsen) en wordt mogelijk uitgebreid naar fatbikes. Voor gewone e-bikes tot 25 km/u is er geen helmplicht, tenzij de snelheid wordt opgevoerd.

Kan ik mijn fatbike nog illegaal opvoeren zonder te worden gepakt?

Nee, de politie voert gerichte controles uit, vooral op plekken waar veel fatbikes rijden. Ze gebruiken rollenbanken en testritten. Ook kunnen ze je fiets in beslag nemen voor onderzoek in een RDW-station.

Wat gebeurt er met fatbikes die al zijn gekocht voordat de regels ingaan?

Waarschijnlijk komt er een overgangsregeling. Bestaande fatbikes mogen dan nog enige tijd worden gebruikt, maar moeten mogelijk worden aangepast, bijvoorbeeld met een snelheidsbegrenzer. De precieze voorwaarden zijn nog niet bekend.