E-step helmplicht: regel en advies

Een helm is verplicht voor e-steps met een kenteken die harder kunnen dan 25 km/u. Voor lichte e-steps zonder kenteken geldt geen helmplicht, maar een helm wordt door deskundigen wel sterk aangeraden. Uit onderzoek blijkt dat e-step-ongelukken vaak hoofdletsel veroorzaken.

Wettelijke status: wanneer moet een helm?

Volgens de Nederlandse wetgeving is een helm verplicht voor bromfietsen (categorie AM) en speed-pedelecs. Dat betekent: e-steps met een kenteken die een constructiesnelheid hebben boven 25 km/u vallen onder de bromfietsregels en dus geldt de helmplicht voor de bestuurder. Voor passagiers is een helm ook verplicht als het voertuig een zitplaats heeft (wat bij e-steps zeldzaam is).

Voor lichte e-steps (max 25 km/u, geen kenteken) is er geen helmplicht. In sommige gemeenten kan echter een lokale verordening een helm verplichten voor deelsteps, maar dat is niet landelijk geregeld. Check daarom de lokale APV als je gebruikmaakt van een deelscooter.

Veiligheidscijfers en letselrisico

Bij een val of aanrijding met een e-step is het hoofd kwetsbaar: je staat rechtop, hebt kleine wielen en geen kreukelzone. Actuele cijfers over letsel bij e-step-ongevallen op de spoedeisende hulp publiceert VeiligheidNL in het Letsel Informatie Systeem; wij noemen hier geen percentages, omdat die per jaar en per bron verschillen.

Ook de snelheid is een factor: bij een aanrijding met een auto kan een snelheid van 25 km/u al tot ernstig letsel leiden. Een helm beschermt het hoofd bij een val; dat is de reden dat een helm voor snellere voertuigen zoals de speed pedelec en de bromfiets wettelijk verplicht is.

Meningen van experts: waarom een helm aan te raden is

Verkeersveiligheidsorganisaties zoals de ANWB en VeiligheidNL adviseren om altijd een helm te dragen tijdens het e-step-rijden, ook al is dat niet verplicht voor lichte steps. Ze baseren zich op de toename van ongelukken en het relatief hoge risico op hoofdletsel. Ook artsen van Spoedeisende Hulp zien regelmatig e-step-slachtoffers die zonder helm ernstig letsel oplopen.

Sommige voorstanders van de helmplicht, zoals de Fietsersbond, pleiten voor een uitbreiding van de plicht naar alle e-steps en ook naar gewone fietsers. Tegenstanders wijzen op het gemak en de toegankelijkheid; ze denken dat een helmplicht mensen afschrikt om de step te gebruiken. De meeste experts zijn echter het erover eens dat een helm het risico op ernstig letsel aanzienlijk verlaagt.

Boetes en handhaving

Als je zonder helm op een kentekenplichtige e-step rijdt waar een helm verplicht is, riskeer je een boete van circa 170 euro (2024). De politie kan tijdens een controle ook andere zaken controleren, zoals het kenteken en de verzekering. Het is dus zaak om altijd op de hoogte te zijn van de regels voor jouw type e-step.

Veelgestelde vragen

Is een helm verplicht op een e-step van 25 km/u?

Nee, voor lichte e-steps die maximaal 25 km/u rijden en geen kenteken hebben, is een helm niet wettelijk verplicht. Het wordt echter sterk aanbevolen vanwege het risico op hoofdletsel.

Welke helm moet ik kopen voor een e-step?

Kies een goed passende helm die voldoet aan de NTA 8776- of CE-richtlijn voor fietshelmen. Een integraalhelm of een helm met kinbescherming biedt meer bescherming bij hogere snelheden, maar is minder comfortabel. Voor stadsgebruik is een fietshelm meestal voldoende.

Wat is de boete voor rijden zonder helm op een step met kenteken?

De boete bedraagt circa 170 euro (bedrag in 2024). Dit wordt geïnd door het CJIB. Daarnaast kan de politie het voertuig staande houden en andere overtredingen vaststellen.