Fatbike-diefstal op het station: hoe NS en gemeenten ingrijpen

Op veel stations is fatbikediefstal een groeiend probleem. Gemeenten en NS werken samen aan oplossingen zoals bewaakte fietsenstallingen, cameratoezicht en voorlichting. Deze maatregelen hebben effect, maar reizigers kunnen zelf ook veel doen.

De omvang van het probleem op stations

Fatbikes zijn duur en gewild, waardoor ze vaak worden gestolen op treinstations, waar fietsen soms de hele dag onbeheerd staan. Volgens cijfers van de NS wordt jaarlijks circa 10.000 tot 15.000 fietsen gestolen op stations, en het aandeel fatbikes daarin groeit. Gemeenten zien dat met name de duurdere modellen, zoals fatbikes met een groot accuvermogen, het doelwit zijn.

De diefstalpiek ligt doorgaans in de ochtend- en avondspits, omdat reizigers dan hun fiets achterlaten. Ook zijn er bendes die specifiek op fatbikes jagen en ze binnen enkele dagen naar het buitenland brengen.

Bewaakte fietsenstallingen: de eerste verdedigingslinie

Een van de effectiefste maatregelen is het uitbreiden van bewaakte fietsenstallingen. Op grote stations zoals Utrecht Centraal en Amsterdam Centraal zijn er inmiddels 24/7 bewaakte stallingen, waar je je fatbike voor circa €1,50 per dag of €60 per jaar kunt stallen. Deze stallingen hebben poortjes die alleen met een OV-chipkaart of speciale pas opengaan, en er is cameratoezicht.

Kleinere stations hebben vaak onbemande stallingen, maar die zijn niet altijd beveiligd. Gemeenten proberen ook daar tijdelijke bewaakte stallingen te realiseren tijdens evenementen of in de spits. Uit een proef in Amersfoort bleek dat het aantal fietsdiefstallen met circa 30% daalde toen er extra bewaakte stallingen kwamen.

Cameratoezicht en herkenningstechnologie

Naast bewaakte stallingen zet de NS steeds vaker slimme camera's in die kentekens en frames herkennen. Deze camera's zijn gekoppeld aan een database van gestolen fietsen. Als een gestolen fatbike het station oprijdt, gaat er een melding naar de beveiliging. In 2024 hebben deze systemen geleid tot enkele tientallen aanhoudingen op de grote stations, maar de pakkans is nog steeds laag, circa 5% van alle diefstallen.

Sommige gemeenten experimenteren met AI-camera's die verdacht gedrag detecteren, zoals iemand die lang met een slijptol bij een fiets staat. Deze camera's hebben in Pilots in Eindhoven en Rotterdam geleid tot een snellere reactie van de beveiliging.

Samenwerking tussen NS, gemeenten en politie

De aanpak van fatbikediefstal vereist een gezamenlijke inspanning. De NS werkt samen met gemeenten en de politie in regionale taskforces. Zo worden gestolen fatbikes via een landelijk register geregistreerd en worden opkopers gecontroleerd. Ook worden er regelmatig gezamenlijke acties gehouden, zoals het plaatsen van lokfietsen met trackers.

Een concreet voorbeeld is de actie 'Lock your bike' in Den Haag, waarbij reizigers gratis een extra slot konden krijgen bij het station. Dit bleek het aantal diefstallen met 15% te verminderen. Dergelijke preventieve acties en bewustwording zijn net zo belangrijk als technische maatregelen.

Wat kan de reiziger zelf doen?

Ook als reiziger kun je veel doen om diefstal te voorkomen. Gebruik altijd een goed slot, bij voorkeur een ART-2 sterren of hoger, en maak je fatbike vast aan een vast object. Parkeer je fiets op drukke plekken met veel zicht, zoals bij de ingang van het station of in een bewaakte stalling. Overweeg een GPS-tracker in je fatbike te verstoppen.

Noteer ook het framenummer en maak foto's van je fiets. Registreer je fatbike in het landelijk fietsregistratiesysteem van de RDW (voorheen de RDW-fietsregistratie). Dit helpt de politie bij het terugvinden en teruggeven van gestolen fietsen.

De toekomst: digitale checks en nasleep

In de toekomst wil de NS reizigers stimuleren om hun fatbike te registreren met een QR-code die aan het frame wordt bevestigd. Deze code kan door de politie en beveiligers worden gescand om te zien of de fiets als gestolen staat geregistreerd. Een proef met deze codes op Utrecht Centraal was veelbelovend: binnen drie maanden werden twintig gestolen fatbikes teruggevonden.

Daarnaast wordt er gedacht aan een digitaal fietsslot dat automatisch vergrendelt als je het station verlaat, maar die ontwikkeling is nog pril. Tot die tijd blijven bewaakte stallingen en je eigen alertheid de belangrijkste middelen.

Veelgestelde vragen

Is een bewaakte stalling op het station altijd gratis?

Nee, vaak moet je betalen. De tarieven variëren van circa €0,50 per dag voor een gewone fiets tot €1,50 voor een extra groot model zoals een fatbike. Sommige gemeenten bieden de eerste 24 uur gratis aan.

Heeft cameratoezicht echt effect?

Ja, maar het is geen garantie. Op stations met actief cameratoezicht daalt het aantal diefstallen met circa 20-30%. De camera's werken vooral afschrikwekkend en helpen bij het opsporen van daders achteraf.

Wat moet ik doen als mijn fatbike op het station gestolen is?

Doe direct aangifte bij de politie en geef het framenummer door. Meld het ook bij de NS via hun klantenservice en geef het door aan de beheerder van de stalling. Hoe sneller je reageert, hoe groter de kans dat de fiets wordt teruggevonden.