Wettelijke eisen rolstoeltoegankelijke laadpalen

Ja, er zijn wettelijke eisen voor rolstoeltoegankelijke laadpalen, met name in het Bouwbesluit en de NEN-normen. Deze eisen hebben onder andere betrekking op de bedieningshoogte en de vrije ruimte. Deze pagina zet de belangrijkste eisen op een rij.

Wettelijke basis: Bouwbesluit en toegankelijkheid

In Nederland geldt het Bouwbesluit voor bouwwerken, maar laadpalen zijn geen bouwwerken in de klassieke zin. Toch is er een wettelijke verplichting voor openbare laadpalen om toegankelijk te zijn voor mensen met een beperking, op grond van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. Dit verdrag is geïmplementeerd in verschillende wetten, waaronder de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte.

Voor de praktijk betekent dit dat alle openbare laadpalen die na 1 januari 2021 worden geplaatst, moeten voldoen aan de NEN 9141. Deze norm beschrijft de eisen voor rolstoelgebruikers, zoals bedieningshoogte tussen 0,80 en 1,20 meter en vrije ruimte van minstens 1,20 meter voor de paal.

Specifieke eisen voor bediening

De NEN 9141 stelt eisen aan de bedieningsorganen van laadpalen. Het display en de knoppen moeten goed bereikbaar zijn voor iemand in een rolstoel. De hoogte van het oplaadpunt, zoals het stopcontact of de laadkabel, moet tussen de 0,80 en 1,20 meter liggen. Ook het scherm met instructies mag niet hoger zijn dan 1,20 meter, zodat je het kunt aflezen vanuit een zittende positie.

Daarnaast moet de paal een contrasterende kleur hebben en moeten eventuele knoppen voelbaar zijn. Spraakfeedback is een pré, maar niet verplicht. Als een bestaande laadpaal niet voldoet, is dat vaak een gevolg van oude regelgeving; nieuwe palen moeten direct voldoen.

Omgevingsfactoren: vrije ruimte en ondergrond

Niet alleen de paal zelf, maar ook de omgeving moet toegankelijk zijn. Er moet ten minste 1,20 meter vrije ruimte zijn rondom de paal, zodat een rolstoel kan manoeuvreren. De ondergrond moet verhard en vlak zijn, met een minimale breedte van 1,20 meter voor het pad naar de paal. Ook moet er geen hoogteverschil zijn van meer dan 2 centimeter bij de overgang van de rijbaan naar de stoep.

De parkeerplek naast de laadpaal moet breed genoeg zijn: minimaal 3,50 meter breed en 6,00 meter lang, zodat iemand met een rolstoel naast de auto kan staan om de kabel aan te sluiten. Bij een gehandicaptenparkeerplaats wordt vaak een aangepaste afmeting aangehouden.

Overzicht van kernpunten (tabel)

Wat kun je doen als een paal niet voldoet?

Als je als rolstoelgebruiker een openbare laadpaal tegenkomt die niet toegankelijk is, kun je een melding doen bij de gemeente waar de paal staat. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de openbare ruimte, ook voor laadpalen die door exploitanten zijn geplaatst. Je kunt ook contact opnemen met de exploitant, zoals Allego, Vattenfall of TotalEnergies. Zij hebben vaak een speciaal meldpunt voor toegankelijkheidsklachten.

Als de gemeente of exploitant niet actie onderneemt, kun je een klacht indienen bij het College voor de Rechten van de Mens. Die kan beoordelen of er sprake is van discriminatie op grond van handicap. De uitspraak is niet bindend, maar heeft wel juridische waarde. In sommige gevallen kun je ook een civiele procedure starten, maar dat is een zware stap.

Veelgestelde vragen

Geldt deze eis ook voor laadpalen op eigen terrein?

Nee, het Bouwbesluit en de NEN 9141 gelden voor openbaar toegankelijke laadpalen. Voor laadpalen op eigen terrein, zoals bij een bedrijf, zijn er geen specifieke wettelijke eisen, maar het wordt wel aangeraden om rekening te houden met toegankelijkheid.

Zijn er subsidies voor het toegankelijk maken van een laadpaal?

Sommige gemeenten bieden subsidies aan voor het aanpassen van de openbare ruimte aan toegankelijkheidseisen. Informeer bij jouw gemeente naar lokale regelingen. Er zijn ook landelijke subsidies voor laadinfrastructuur, maar die richten zich niet specifiek op toegankelijkheid.

Wat is de maximale hoogte van het display op een laadpaal voor rolstoelgebruikers?

Volgens de NEN 9141 mag het display niet hoger zijn dan 1,20 meter. Dit is gemeten vanaf de grond tot het midden van het scherm. Zo kan iemand in een rolstoel er comfortabel bij.