Trapas van je fatbike demonteren en smeren

De trapas van je fatbike verbindt de cranks met het frame en zorgt voor een soepele trapasslag. Door hem regelmatig te demonteren en te smeren voorkom je slijtage en knarsende geluiden. Deze gids leidt je door het proces, van het verwijderen van de cranks tot het vervangen van de lagers en het weer monteren.

Voorbereiding en benodigd gereedschap

Zet je fatbike op een stabiele werkstandaard en zorg voor voldoende licht. Je hebt doorgaans nodig: een inbussleutel (vaak 8 mm), een trapas-tool (afhankelijk van het type, zoals een externe trapas met inkepingen), een kettingsmeermiddel, vet voor lagers, en eventueel een nieuwe trapas als de oude versleten is. Controleer eerst welk type trapas je hebt: vierkante as, Octalink, of Hollowtech. Bij fatbikes kom je vaak een externe trapas tegen (zoals BB86 of BB92).

Maak het werkgebied schoon en leg alle onderdelen op een doek. Sla het stappenplan in dit artikel op, want sommige stappen moet je in de juiste volgorde doen om schade te voorkomen.

Cranks verwijderen: stap voor stap

1. Draai de crankbouten los. Bij de meeste fatbikes zit aan de linkercrank een inbusbout, soms met een afdekkapje. Verwijder het kapje en zet een momentsleutel op het juiste aanhaalmoment (raadpleeg de handleiding).
2. Gebruik een crankafnemer om de cranks van de as te trekken. Dit is een speciaal gereedschap dat in het gat van de crank schroeft en de as eruit duwt.
3. Leg de cranks en bouten apart op een schone doek.

Let op: sommige fatbikes hebben een kettingscherm dat eerst losgemaakt moet worden. Controleer ook of er een borgring zit die de trapas op zijn plaats houdt.

Trapas uitbouwen en lagers vervangen

Na het verwijderen van de cranks zie je de trapas zelf. Bij een externe trapas zit deze in het frame met een plastic of metalen buitenschil. Gebruik een geschikte trapas-tool om de schalen los te draaien. Draai altijd met de klok mee aan de rechterkant en tegen de klok aan de linkerkant (schroefdraad is andersom).

Als de trapas is losgemaakt, trek je hem eruit. Controleer de lagers op speling en corrosie. Als ze versleten zijn, kun je het beste een complete nieuwe trapas monteren, omdat losse lagers vaak lastig verkrijgbaar zijn. Bij vervanging moet je wel het juiste type en de juiste aslengte weten (meestal 68–73 mm voor fatbikes).

Smeren en weer monteren

Reinig de behuizing in het frame en smeer nieuwe lagers of de nieuwe trapas ruim in met een geschikt vet. Breng ook een dunne laag kopervet aan op de schroefdraad van de trapas om vastroesten te voorkomen. Let op dat je niet te veel vet gebruikt, anders kan het overtollige vet naar buiten lekken.

Monteer de trapas terug door hem handvast te draaien en daarna met de momentsleutel op het voorgeschreven aanhaalmoment te zetten. Plaats vervolgens de cranks terug: schuif ze op de as, draai de bouten handvast en zet ze aan met de juiste momentsleutel. Controleer of alles soepel draait en geen speling heeft.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik mijn fatbike-trapas smeren?

Dit hangt af van het gebruik. Bij veelvuldig rijden in natte of modderige omstandigheden wordt aangeraden om minimaal eens per half jaar te smeren. In droge omstandigheden kan een jaarlijkse controle volstaan.

Wat als mijn trapas knarst na het smeren?

Knarren kan duiden op vuil tussen de lagers. Reinig de trapas opnieuw en controleer of de lagers niet beschadigd zijn. Als het probleem aanhoudt, vervang dan de trapas.

Kan ik mijn trapas vervangen zonder speciaal gereedschap?

Sommige onderdelen, zoals het losdraaien van de trapas, vereisen specifieke tools. Je kunt deze vaak huren bij een fietswinkel of een goed vervangingsset kopen. Probeer het nooit met improvised gereedschap.