Aansprakelijkheid bij een ongeluk met een opgevoerde fatbike

Bij een ongeluk met een opgevoerde fatbike draait de aansprakelijkheid meestal om de vraag of het voertuig nog als fiets of als bromfiets moet worden gezien. De bestuurder is vaak primair aansprakelijk, maar ook de eigenaar en in sommige gevallen de verkoper kunnen aansprakelijk worden gesteld.

De basis: wie is de bestuurder?

In de meeste gevallen is de bestuurder van de fatbike aansprakelijk voor schade die hij of zij veroorzaakt. Dat volgt uit artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (onrechtmatige daad) en artikel 185 van de Wegenverkeerswet, dat een risicoaansprakelijkheid legt bij de bestuurder van een motorrijtuig. Let op: voor fietsers geldt een minder strikte aansprakelijkheid, maar zodra een fatbike als bromfiets wordt aangemerkt, is het een motorrijtuig en is de bestuurder vrijwel altijd aansprakelijk, ook als hij of zij geen schuld heeft.

Heb je zelf schade, dan kun je deze verhalen op de bestuurder, tenzij hij of zij een geldige WA-verzekering heeft. Een opgevoerde fatbike zonder kenteken is in de praktijk niet verzekerd, waardoor de bestuurder persoonlijk met zijn hele vermogen aansprakelijk is.

De rol van de eigenaar

De eigenaar van een opgevoerde fatbike kan aansprakelijk zijn als hij of zij het voertuig heeft laten opvoeren of wist dat het was opgevoerd, en dit de oorzaak was van het ongeluk. Bijvoorbeeld: een ouder koopt een fatbike voor zijn kind en laat een gashendel monteren. Als het kind een ongeluk veroorzaakt, kan de ouder aansprakelijk worden gesteld, omdat hij of zij een gevaarlijk en illegaal voertuig ter beschikking heeft gesteld. Daarnaast is er de zogeheten 'kentekenaansprakelijkheid': als het voertuig een kenteken had, is de eigenaar (op wiens naam het kenteken staat) aansprakelijk voor schade, ongeacht wie er reed (artikel 185 WVW). Voor fatbikes zonder kenteken geldt dit niet, maar de eigenaar kan nog steeds civielrechtelijk worden aangesproken via onrechtmatige daad.

Kan de verkoper aansprakelijk worden gesteld?

Als een verkoper een fatbike verkoopt die niet voldoet aan de wettelijke eisen voor een elektrische fiets, kan hij of zij aansprakelijk worden gesteld door de koper op grond van een tekortkoming in de overeenkomst (artikel 7:17 BW). De koper mag verwachten dat het product voldoet aan de wettelijke eisen. Verkoopt de winkel een opgevoerde fatbike als gewone e-bike, dan is dat een dwaling of non-conformiteit. De koper kan de koop ontbinden of schadevergoeding eisen.

Bovendien kan de verkoper strafrechtelijk worden vervolgd voor het op de markt brengen van een niet-toegelaten voertuig. De NVWA en RDW voeren hier toezicht op uit. In de praktijk zijn er al meerdere zaken geweest waarbij dealers boetes kregen omdat ze fatbikes verkochten met een illegale gashendel.

Verhaal op de verzekering: wat als er geen WA is?

Bij een ongeluk met een opgevoerde fatbike zonder geldige WA-verzekering is er geen verzekeraar om de schade te vergoeden. Het slachtoffer kan dan het Waarborgfonds Motorverkeer inschakelen, maar dit fonds is alleen bedoeld voor schade door motorrijtuigen. Als de fatbike als bromfiets is aangemerkt, is hij een motorrijtuig en kan het fonds in sommige gevallen uitkeren. Het fonds probeert het geld vervolgens terug te vorderen op de bestuurder/eigenaar. Als de fatbike nog als fiets wordt gezien, is het Waarborgfonds niet van toepassing en moet het slachtoffer zelf de bestuurder aanspreken.

Een opgevoerde fatbike kan dus leiden tot enorme financiële gevolgen voor de bestuurder, die persoonlijk kan worden aangesproken voor alle schade, inclusief medische kosten en smartengeld.

Veelgestelde vragen

Wat als mijn kind met een opgevoerde fatbike een ongeluk veroorzaakt?

Als ouder ben je in veel gevallen aansprakelijk, omdat je het voertuig ter beschikking hebt gesteld terwijl je wist of had moeten weten dat het opgevoerd was. Daarnaast kan je kind zelf aansprakelijk zijn als het ouder is dan 14 jaar, maar jullie zijn dan samen verantwoordelijk.

Ben ik als bestuurder aansprakelijk als ik niet wist dat de fatbike was opgevoerd?

Dat hangt ervan af of je dit had kunnen weten. Als de fatbike in een winkel is gekocht met een gashendel, en je wist niet dat dat illegaal was, kun je nog steeds aansprakelijk zijn omdat je een voertuig bestuurt dat niet aan de wettelijke eisen voldoet. Onwetendheid beschermt je niet volledig.

Kan ik de verkoper aansprakelijk stellen voor de schade die ik heb veroorzaakt?

Ja, je kunt de verkoper aansprakelijk stellen voor de aankoopsom en eventuele schade die het gevolg is van het feit dat hij een illegaal voertuig heeft verkocht. De schade van het ongeluk zelf moet je echter vaak eerst verhalen op je eigen aansprakelijkheidsverzekering of de wederpartij.