Geluid en trillingen EV-batterijen: Wet geluidhinder

EV-batterijen zelf maken weinig geluid, maar de koel- en verwarmingssystemen die ze nodig hebben, kunnen wel voor geluidshinder zorgen. De Wet geluidhinder kan dan van toepassing zijn, vooral bij grotere opslagsystemen. Dit artikel legt uit wanneer en hoe deze wet een rol speelt.

Geluid van batterijen: waar hebben we het over?

Een EV-batterij is in principe stil. Het geluid komt van randapparatuur, zoals omvormers, koelventilatoren en warmtepompen. Thuisaccu's produceren vaak minder dan 30 dB(A) op een meter afstand, wat vergelijkbaar is met een fluisterend gesprek. Grotere industriële systemen kunnen bij koeling echter geluidsniveaus bereiken van 50 tot 60 dB(A), vergelijkbaar met een normaal gesprek of een airconditioning.

De Wet geluidhinder richt zich op industrielawaai, maar is niet automatisch van toepassing op batterijen. Bij bedrijfsmatige opslag kan het echter wel vallen onder de zone-indeling van een industrieterrein. Als het systeem in een woonomgeving staat, geldt vaak het Activiteitenbesloot, dat grenswaarden stelt voor geluid in de omgeving.

Wet geluidhinder en koelsystemen

De Wet geluidhinder is primair gericht op wegen, spoorwegen en industrie. Voor batterijopslag is de relevantie indirect. Als een accu-opslag deelnemt aan de energiehandel en wordt geplaatst bij een bedrijf, dan kan dat bedrijf onder de 'inrichting' vallen, waarvoor een geluidszone geldt.

Voor thuisaccu's is de Wet geluidhinder niet van toepassing, maar de gemeente kan in het bestemmingsplan of via een 'milieuregeling' eisen stellen aan geluid. In de praktijk wordt meestal verwezen naar de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening, die richtwaarden geeft. Denk aan een maximale geluidsbelasting van 40 dB(A) etmaalwaarde op de gevel van woningen.

Een voorbeeld: een warmtepomp die een groot batterijsysteem koelt, kan 's nachts een brommend geluid produceren. Een concreet aandachtspunt: geluid met een laagfrequent karakter wordt vaak als hinderlijker ervaren dan het dB(A)-getal suggereert. Daarom worden steeds vaker laagfrequente geluidsnormen toegevoegd aan vergunningen.

Trillingsnormen en trillingshinder

Trillingen zijn vooral relevant bij grote systemen in gebouwen. Batterijen zelf trillen niet, maar ventilatoren en pompen kunnen trillingen overbrengen op de vloer. In Nederland zijn er geen specifieke trillingsnormen voor batterijen. Wel geldt de SBR Richtlijn B (Hinder) voor personen in gebouwen.

De streefwaarden voor trillingshinder liggen doorgaans tussen de 0,1 en 0,4 m/s² (piekwaarde). Bij overschrijding kan een omgevingsdienst handhavend optreden. Preventieve maatregelen, zoals trillingsdempers, kunnen dit voorkomen.

Voor werknemers die in een batterijfabriek werken, gelden ook trillingsnormen via de Arbeidsomstandighedenregelgeving. Die richten zich vooral op trillingen van gereedschap, maar ook op vloertrillingen die rug- en gewrichtsklachten kunnen veroorzaken. De grenswaarde voor hele lichaamsstrillingen is vastgesteld op 0,5 m/s² over een achturige werkdag.

Praktische tips voor installatie en mitigatie

Om geluidshinder te voorkomen, kun je bij de installatie rekening houden met de volgende zaken:

• Plaats het systeem niet direct naast een slaapkamer of erfgrens.
• Kies voor geluidsarme ventilatoren of vloeistofkoeling.
• Bouw een geluidsscherm of -kast rond het systeem.
• Laat een akoestisch onderzoek uitvoeren bij systemen groter dan 100 kW vermogen.

Controleer ook of het type omvormer geen hoogfrequent fluiten produceert, wat sommige mensen als zeer hinderlijk ervaren. Moderne omvormers hebben vaak een geluidsniveau van 20 tot 40 dB(A). Met de juiste maatregelen is de impact meestal beperkt.

Vergunningsvoorwaarden in de praktijk

Bij een omgevingsvergunning voor een batterijopslag van enige omvang wordt vaak specifiek aandacht besteed aan geluid. Omgevingsdiensten kunnen eisen stellen zoals:

Deze waarden zijn gebaseerd op de handreiking industrielawaai. Bij overschrijding kan de vergunning worden geweigerd of worden voorgeschreven dat er mitigerende maatregelen worden genomen.

Voor thuisaccu's gelden deze eisen niet vaak, maar het is goed om te overleggen met de buren en indien nodig een geluidsmeting uit te laten voeren.

Veelgestelde vragen

Kan ik een boete krijgen voor geluidsoverlast van mijn thuisaccu?

In principe niet, tenzij de overlast excessief is. Gemeenten kunnen echter wel handhavend optreden op basis van algemene plaatselijke verordening (APV) als buren klachten hebben.

Zijn er specifieke eisen voor laagfrequent geluid?

Nog niet in wetgeving, maar sommige vergunningen bevatten wel een bepaling over laagfrequent geluid. Dit kan worden gemeten met speciale apparatuur.

Welke afstand is nodig om trillingshinder te voorkomen?

Dat hangt af van de ondergrond en de bron. Een vuistregel is om trillingsgevoelige apparatuur op minimaal 2 meter afstand van de accu te plaatsen, maar met dempers kan dat minder zijn.