Accu-degradatie: uitleg voor grootouders

Een accu wordt na verloop van tijd minder krachtig. Dat is normaal en geen reden tot paniek. Met deze uitleg begrijp je waarom het gebeurt en wat je eraan kunt doen.

Wat is accu-degradatie?

Accu-degradatie is het natuurlijke proces waarbij een accu in de loop van de tijd minder energie kan opslaan. Het is vergelijkbaar met hoe jezelf ouder wordt: alles veroudert langzaam. Bij een elektrische auto of fiets betekent dit dat je na verloop van tijd minder kilometers kunt rijden op een volle accu. Dit is een normaal verschijnsel en geen gebrek.

De snelheid van degradatie hangt af van hoe je de accu gebruikt. Een accu die vaak volledig wordt opgeladen en leeggereden, degradeert sneller dan een accu die tussen 20% en 80% wordt gehouden. Ook hitte is een belangrijke factor. Daarom is het goed om te weten hoe je je accu kunt ontzien.

Hoe snel verloopt degradatie?

Gemiddeld verliest een lithium-ion accu in de eerste twee jaar circa 5-10% van zijn capaciteit. Daarna stabiliseert dit, met gemiddeld nog eens 1-2% per jaar. Na 8 jaar zit een accu vaak op 70-80% van de oorspronkelijke capaciteit. Dat is nog steeds prima bruikbaar, maar je merkt het verschil wel in het rijbereik.

Een accu die ooit 400 kilometer kon rijden, haalt na 10 jaar misschien 300 kilometer. Voor de meeste mensen is dat nog voldoende voor dagelijks gebruik, maar voor lange ritten moet je vaker laden. Het is handig om dit in je achterhoofd te houden bij de aankoop van een tweedehands auto.

Herkennen van degradatie

Hoe weet je of een accu achteruitgaat? Het meest duidelijke signaal is dat je auto of fiets minder kilometers haalt op een volle accu dan vroeger. Ook kan het zijn dat de accu sneller leegloopt als hij bijna leeg is. Het percentage laadniveau kan soms onregelmatig lijken.

Bij moderne voertuigen kun je vaak het 'State of Health' (SoH) opvragen via het dashboard of een app. Dat geeft een percentage aan van de oorspronkelijke capaciteit. Een SoH van 90% betekent dat de accu nog 90% van zijn oorspronkelijke energie kan opslaan. Zo weet je precies hoe het ervoor staat.

Wat betekent dit voor je rijbereik?

Het rijbereik is de afstand die je kunt afleggen op een volle accu. Dit is rechtstreeks gekoppeld aan de accucapaciteit. Als de accu degradeert, wordt het bereik korter. Dat heeft praktische gevolgen: je moet vaker laden, en bij lange ritten moet je beter plannen waar je kunt laden.

Bij een elektrische auto met een bereik van 300 km kun je na 6 jaar misschien 250 km verwachten. Voor korte ritten naar de supermarkt of familie is dat geen probleem, maar voor een vakantie naar Zuid-Frankrijk moet je extra laadstops inplannen. Het is belangrijk om dit te weten, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Tips om degraderen te vertragen

Gelukkig kun je zelf veel doen om de accu gezond te houden:

• Laad niet tot 100% als je het niet nodig hebt. 80% is prima voor dagelijks gebruik.
• Laat de accu niet helemaal leeg tot 0%. Laad bij rond 20%.
• Vermijd hitte en zet de auto in de schaduw in de zomer.
• Gebruik snelladen alleen wanneer echt nodig.
• Bij een elektrische auto of fiets: laad op een mild tempo, bijvoorbeeld via een normaal stopcontact in plaats van een snellader.

Deze gewoontes kosten weinig moeite, maar kunnen de levensduur van je accu aanzienlijk verlengen.

Veelgestelde vragen over degraderen

Moet ik me zorgen maken over degraderen? Nee, het is een natuurlijk proces. Een accu gaat gemiddeld net zo lang mee als de auto zelf. Je gebruikt de accu gewoon tot hij niet meer voldoet, en dan laat je hem vervangen of koop je een andere auto.

Kan ik een versleten accu vervangen? Ja, dat kan, maar het is duur, zeker bij een auto. Het is vaak voordeliger om een tweedehands auto te kopen met een betere accu of een nieuwe accu te laten installeren als de rest van de auto nog goed is.

Is een accu na 10 jaar nog bruikbaar? Ja, vaak nog wel, maar het bereik is flink minder. Voor korte ritten is het prima, maar voor lange ritten moet je rekenen op meer laadstops.

Veelgestelde vragen

Waarom gaat een accu sneller achteruit in de winter?

Lage temperaturen zorgen ervoor dat de chemische reacties in de accu langzamer verlopen. Het bereik kan daardoor tijdelijk afnemen, maar dit is geen blijvende degradatie. Bij warmer weer herstelt het zich meestal.

Is het slecht om een accu altijd vol te laden?

Het is niet direct slecht, maar het versnelt de degradatie. De ideale laadtip is om tussen 20% en 80% te blijven. Als je een lange reis plant, kun je eenmalig tot 100% gaan, maar niet als dagelijkse gewoonte.

Kan ik de levensduur van mijn accu verlengen met speciale opladers?

Sommige opladers hebben een 'lange levensduur'-modus die automatisch stopt bij 80%. Ook een langzame oplader kan helpen. Gebruik altijd een oplader die door de fabrikant is goedgekeurd.

Hoe weet ik of mijn accu aan vervanging toe is?

Als de accu minder dan 70% van zijn oorspronkelijke capaciteit heeft, en je rijdt vaak langere afstanden, dan is vervanging te overwegen. Bij een fietsaccu merk je het aan een flink verlies in ondersteuning. Laat dan een diagnose uitvoeren.