Accu's en milieu: zo draagt je gezin bij

Accu's bevatten grondstoffen zoals lithium, kobalt en nikkel, die milieubelastend zijn om te winnen. Gezinnen kunnen echter een groot verschil maken door accu's langer te gebruiken, correct te recyclen en bewust te kiezen. Hier lees je hoe je dat aanpakt.

Waarom zijn accu's een milieubelasting?

De productie van een smartphone-accu van circa 4000 mAh veroorzaakt bijvoorbeeld zo'n 20-40 kilogram CO2-uitstoot. De mijnbouw van lithium en kobalt leidt tot watervervuiling en ontbossing, en in sommige landen zijn er zorgen over arbeidsomstandigheden. Daarnaast worden veel accu's te vroeg weggegooid, waardoor waardevolle materialen verloren gaan.

In Nederland wordt ongeveer 60 procent van de ingezamelde accu's gerecycled, maar er kan meer. Door als gezin bewust om te gaan met accu's, verklein je de ecologische voetafdruk.

Tips om accu's langer mee te laten gaan

• Laad je accu op tussen 20 en 80 procent in plaats van tot 100 procent; dit verlengt de levensduur.
• Vermijd extreme temperaturen: laat je telefoon niet in de zon liggen of in een koude auto.
• Gebruik de spaarstand op apparaten en zet ongebruikte functies uit zoals bluetooth of gps.
• Kies voor oplaadbare batterijen in plaats van wegwerpbatterijen; je kunt ze honderden keren opladen.
• Vervang een accu alleen als het echt nodig is; bij veel apparaten kan een accutechnicus dat doen.

Met deze tips bespaar je niet alleen grondstoffen, maar ook geld.

Hoe recycle je accu's correct?

In Nederland zijn er inzamelpunten voor accu's bij supermarkten, elektronicawinkels en milieustraten. Lever ze in als zak met de plusjes en minnetjes afgeplakt, bijvoorbeeld met tape. Zo voorkom je kortsluiting. Een overzicht:

Door accu's apart in te leveren, worden materialen zoals lithium, kobalt en nikkel teruggewonnen voor nieuwe accu's of andere toepassingen.

Duurzame keuzes bij het kopen van accu's

Kies bij aankoop voor oplaadbare batterijen met een hoog aantal laadcycli (bijvoorbeeld meer dan 500). Merken zoals Eneloop van Panasonic zijn bekend om hun lage zelfontlading. Voor apparaten die je zelden gebruikt, kun je beter geen oplaadbare batterij nemen vanwege de zelfontlading, maar een gewone alkaline batterij.

Let bij elektronica op het Energy Star-label of de batterijduur die wordt aangegeven. Een apparaat met een langere batterijduur hoeft minder vaak opgeladen te worden, wat energie bespaart. Sommige fabrikanten bieden ook modulaire ontwerpen, zodat je de accu makkelijk kunt vervangen.

Wat doet Nederland met ingezamelde accu's?

In Nederland geldt een inzamelplicht via producentenverantwoordelijkheid; fabrikanten moeten zorgen voor inzameling en recycling. Stibat is de organisatie die dit coördineert. In 2022 werd naar schatting 65 procent van de batterijen ingezameld. Van de ingezamelde accu's wordt circa 70 procent gerecycled tot nieuwe materialen.

Let op: Gooi accu's nooit bij het restafval, dat is slecht voor het milieu en veroorzaakt gevaarlijke branden in afvalverwerkingsinstallaties.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of een accu nog werkt en dus niet weggegooid hoeft te worden?

Test de accu met een voltmeter of kijk of het apparaat normaal functioneert. Een accu die snel leegloopt kan nog prima dienstdoen in een apparaat met een laag verbruik, zoals een klok. Als de accu opgezwollen is of lekt, moet je hem direct vervangen.

Mag ik een accu weggooien in de normale prullenbak?

Nee, dat is verboden en schadelijk voor het milieu. Elke accu hoort bij het klein chemisch afval of een speciaal inzamelpunt. Het is ook wettelijk verplicht om accu's apart in te leveren.

Is een oplaadbare batterij altijd duurzamer dan een wegwerpbatterij?

Niet altijd. Het hangt af van hoe vaak je de batterij gebruikt. Bij gelijk gebruik is een oplaadbare batterij na circa 10-15 oplaadbeurten al duurzamer dan wegwerpbatterijen. Maar als je een batterij maar één keer gebruikt en dan weggooit, kan een wegwerpbatterij beter zijn.