Welke accu is het duurzaamst om te produceren?

De duurzaamheid van een accu hangt af van de gebruikte materialen, de productiemethode en de mogelijkheid om te recyclen. Dit artikel vergelijkt de milieu-impact van verschillende accutypen en geeft inzicht in de voor- en nadelen.

Wat maakt een accu duurzaam?

De duurzaamheid van een accu wordt bepaald door vier factoren: de winning van grondstoffen, de productie, het gebruik en de recycling. Bij grondstoffen gaat het om de milieu-impact van mijnbouw en de beschikbaarheid van materialen zoals lithium, kobalt en nickel. De productie kost ook veel energie, vooral bij lithium-ion. Het gebruik is in een EV vrijwel emissievrij, maar de recycling bepaalt of de materialen opnieuw gebruikt kunnen worden.

Een LCA (Levenscyclusanalyse) laat zien dat de productie van een lithium-ion accu doorgaans verantwoordelijk is voor 30-50% van de totale CO2-uitstoot over de levensduur van de auto. Bij accu's met goedkopere materialen kan dat percentage lager liggen.

Lithium-ion: de standaard, maar met kanttekeningen

Lithium-ion accu's zijn de meest gebruikte accu's in EV's. Ze hebben een hoge energiedichtheid, maar de grondstoffenwinning is belastend: lithium wordt gewonnen in zoutpannen in Zuid-Amerika, wat veel water kost. Kobalt, voornamelijk uit Congo, heeft sociale en ecologische issues. Nikkel en mangaan worden ook gewonnen via mijnbouw.

Gelukkig neemt het aandeel kobalt in de nieuwe generaties accu's af, bijvoorbeeld door gebruik van LFP (LFP: Lithium-ijzerfosfaat). LFP accu's bevatten geen kobalt en zijn daardoor duurzamer. Ze hebben een lagere energiedichtheid, maar zijn veiliger en gaan vaak langer mee. In 2025 is LFP de standaard voor veel betaalbare modellen.

Natrium-ion: duurzaam en schaalbaar

Natrium-ion is een opkomende accutechnologie die gebruik maakt van natrium in plaats van lithium. Natrium is wereldwijd overvloedig aanwezig en kan worden gewonnen uit zoutwater, wat de milieu-impact van de mijnbouw aanzienlijk verlaagt. Bovendien heeft natrium-ion geen kobalt of lithium nodig, waardoor de toeleveringsketen minder problematisch is.

De productie van een natrium-ion accu lijkt qua energieverbruik niet heel veel anders dan die van lithium-ion, maar de materialen zijn minder belastend. De recycling van natrium-ion is eenvoudiger omdat er geen gevaarlijke stoffen zoals kobalt in zitten. Qua energie-opslag zijn ze minder efficiënt: de energiedichtheid is lager en ze zijn zwaarder, waardoor je per kilogram meer materiaal nodig hebt voor dezelfde capaciteit. Toch wordt natrium-ion gezien als een duurzaam alternatief voor de korte afstand.

Solid-state: de toekomst voor duurzaamheid?

Solid-state accu's beloven niet alleen een hogere energiedichtheid, maar ook een betere duurzaamheid. Ze bevatten geen vloeibare elektrolyt, die vaak brandbaar en giftig is. De vaste elektrolyt kan gemaakt worden van sulfiden, maar die zijn energie-intensief om te produceren. Bovendien zijn sommige vaste elektrolyten nog beperkt in levensduur.

In de praktijk zijn er nog weinig productieprocessen die op grote schaal ingevoerd zijn. Wel is de verwachting dat solid-state accu's minder materiaal nodig hebben voor dezelfde capaciteit, waardoor de milieu-impact per kWh lager kan uitvallen. Het is echter nog te vroeg om te concluderen dat ze altijd duurzaam zijn; de productie van het elektrolyt kan vervuilend zijn.

Vergelijking van milieu-impact

De tabel toont dat LFP en natrium-ion momenteel de meest duurzame keuzes zijn, omdat ze geen kobalt bevatten en een lagere mijnbouwimpact hebben. Solid-state is veelbelovend, maar de productie is nog niet milieuvriendelijk.

Veelgestelde vragen

Is een LFP accu duurzamer dan een NMC?

Ja, LFP bevat geen kobalt en heeft een lagere CO2-uitstoot bij de productie. Het nadeel is een lagere energiedichtheid, waardoor je meer gewicht nodig hebt voor dezelfde actieradius.

Hoe zit het met recycling van natrium-ion?

Natrium-ion accu's zijn eenvoudiger te recyclen omdat ze geen zware metalen bevatten. Het proces is minder energie-intensief dan bij lithium-ion.

Welke accu heeft de laagste CO2-uitstoot per kilometer over de hele levensduur?

Afhankelijk van de energiemix tijdens het laden. LFP scoort vaak beter door lagere productie-uitstoot, maar als de laadstroom uit groene stroom komt, wordt het verschil kleiner.

Zijn er accu's die volledig milieuvrij zijn?

Nee, geen enkele accu is volledig milieuvrij. Zelfs natrium-ion heeft impact van materiaalgebruik en productie. Het gaat om relatieve duurzaamheid.