Eigendomsrecht EV-accu: wie is de eigenaar?

De accu van een elektrische auto is het duurste onderdeel. Als je de auto financiert of least, wie is dan juridisch eigenaar van de accu? Dit artikel bespreekt eigendomsvoorbehoud en wat dat betekent voor jouw rechten en plichten.

De accu als roerende zaak of onderdeel van de auto?

Juridisch is een batterijpakket een roerende zaak, maar zodra het in de auto is geïnstalleerd, wordt het een bestanddeel van de auto. Dat betekent dat het eigendom van de accu automatisch overgaat op de eigenaar van de auto, tenzij er een uitzondering is gemaakt. Bij een auto met een financieringsconstructie speelt het eigendomsvoorbehoud een rol.

Stel: je koopt een EV met een lening van een bank. De bank heeft een pandrecht op de auto. De accu valt daaronder, want het is een onlosmakelijk deel van het voertuig. Verwijder je de accu en verkoop je die apart, dan pleeg je een strafbaar feit.

Wat is eigendomsvoorbehoud?

Eigendomsvoorbehoud (artikel 3:92 BW) houdt in dat de verkoper de eigendom van een zaak behoudt totdat de koopprijs volledig is voldaan. Bij een EV geldt dit vaak voor de auto als geheel, maar sommige leasecontracten bevatten een apart beding voor de accu.

Voorbeeld: een leasemaatschappij kan eigenaar blijven van de accu, terwijl jij de auto least. Dit is vergelijkbaar met een energiecontract: je betaalt voor het gebruik van de accu. In de praktijk zie je dit echter zelden; de accu wordt meestal als onderdeel van de auto behandeld.

Financiering en pandrecht: rechten van de financier

Bij een financiering met pandrecht op de auto heeft de financier het recht om de auto (inclusief accu) terug te vorderen als jij niet betaalt. De financier moet het pandrecht laten registreren bij de Belastingdienst (Pandregister). De accu kan niet los worden onderpand; het is een onlosmakelijk onderdeel.

Als je de accu zou laten vervangen door een nieuwe, moet je controleren of dit invloed heeft op het pandrecht. Een nieuwe accu wordt door natrekking eigendom van de autobezitter, maar het pandrecht blijft rusten op de auto. De financier heeft dus ook recht op de nieuwe accu.

De verhuurder bij operationele lease

Bij operationele lease blijft de leasemaatschappij eigenaar van de auto en de accu. Jij betaalt een vergoeding voor het gebruik. Er is geen eigendomsvoorbehoud; je wordt nooit eigenaar. Dit betekent dat je de accu niet mag laten vervangen zonder toestemming van de leasemaatschappij.

Let op: als de accu tijdens de leaseperiode defect raakt, is de leasemaatschappij verantwoordelijk voor reparatie of vervanging. De kosten zijn doorgaans in de leasetermijn verwerkt. Overweeg je een doorlopend contract af te sluiten, controleer dan wie de eigenaar is van de accu na afloop.

Praktische implicaties voor kopers

Voor de koper van een gebruikte EV is het belangrijk om te weten of er nog een financieringsrecht of lease-constructie op de auto rust. Een VIN-check bij de RDW kan laten zien of de auto nog belast is. Let ook op de volgende punten:

• Bij koop met financiering: staat het eigendomsvoorbehoud in het contract?
• Is de accu mogelijk gescheiden van de auto geregistreerd? (Komt vrijwel niet voor)
• Wie draagt de verantwoordelijkheid voor een accuvervanging?

Schakel bij twijfel een juridisch adviseur in, zeker bij bedragen boven €10.000.

Voorbeeld uit de rechtspraak

In een uitspraak uit 2021 (ECLI:NL:RBROT:2021:1234 – fictief voorbeeld) oordeelde de rechtbank dat een accu van een elektrische auto als een bestanddeel van de auto moest worden beschouwd. De eigenaar van de auto had de accu eruit gehaald en verkocht om de schulden te betalen. De financier spande een rechtszaak aan en kreeg gelijk; de koop was ongeldig omdat de accu onder het pandrecht viel.

Dit illustreert dat je niet zomaar met een accu kunt handelen, zelfs als je de auto hebt gekocht. Het eigendom is onlosmakelijk verbonden met de auto, tenzij expliciet anders overeengekomen. In de praktijk komt dit zelden voor, maar het is goed om je bewust te zijn van deze juridische eigenschap.

Veelgestelde vragen

Kan ik de accu van mijn elektrische auto verkopen als ik de auto nog afbetaal?

Nee, als de accu onderdeel is van de auto waarop een pandrecht rust, is verkoop zonder toestemming van de financier niet toegestaan. Je pleegt dan verduistering.

Wie is eigenaar van de accu bij een financial lease?

Bij financial lease ben jij juridisch eigenaar van de auto (en dus accu), maar heeft de leasemaatschappij een pandrecht. De eigendom gaat pas over na volledige betaling.

Moet ik de accu expliciet noemen in een koopcontract?

Het is verstandig om de accu te specificeren, inclusief type en capaciteit, om later onduidelijkheid te voorkomen. De accu is onderdeel van het voertuig.