Scootmobielaccu opladen: volladen, deelladen of leeg?

De ideale laadstrategie verschilt per accutype. Bij loodaccu's geldt: zoveel mogelijk volladen, maar niet te lang aan de lader laten. Lithiumaccu's presteren juist beter bij deellading en mogen nooit volledig leeg raken.

Loodaccu's: de klassieke aanpak

Loodaccu's (nat, gel of AGM) zijn gevoelig voor sulfatering: als ze langdurig in gedeeltelijk ontladen toestand staan, vormen zich kristallen op de platen die de capaciteit permanent verlagen. Daarom is het advies: laad op na elke rit, ook al is de accu nog maar 20% leeg. Een volledige laadbeurt zorgt dat de accu weer in goede chemische conditie komt.

Maar 'volladen' betekent niet dat je de accu dagenlang aan de lader moet laten. Moderne laders schakelen automatisch over op druppellading, maar bij sommige goedkopere laders kan overmatig laden leiden tot gasvorming en uitdroging. Haal de stekker er na 24 uur af als de lader geen automatische uitschakeling heeft.

Lithiumaccu's: deelladen is prima

Lithium-ion-accu's hebben geen last van sulfatering, maar ze verouderen sneller bij hoge spanning en hoge temperaturen. Daarom is de ideale laadstrategie: laad tot 80–90% voor dagelijks gebruik, en alleen volledig opladen als je een lange rit plant. Diepontlading is wel schadelijk: onder de 20% resterende capaciteit loopt de accu spanning op de cellen terug, wat onomkeerbare schade kan geven.

Veel scootmobielen met lithiumaccu hebben een battery management systeem (BMS) dat diepontlading voorkomt door de motor uit te schakelen. Maar dat een accu 'leeg' is volgens het BMS kan betekenen dat er nog een kleine buffer is; laat die buffer niet de norm worden.

Wat is de invloed van laadcyclus op levensduur?

Elke accu heeft een beperkt aantal laadcycli. Een cyclus is een volledige ontlading en lading. Bij loodaccu's ligt dat aantal rond de 300–500 cycli; bij lithium rond de 500–1000, afhankelijk van de diepte van ontlading. Interessant: bij lithium is gedeeltelijk laden beter voor de levensduur. Tien keer laden van 50% naar 80% is niet hetzelfde als vijf keer van 0% naar 100%; het aantal 'equivalent full cycles' bepaalt de slijtage.

Veelgemaakte fouten bij het laden

• Altijd tot 100% laden: bij lithium verkort dat de levensduur. Voor lood is het juist nodig om volledig te laden om sulfatering te voorkomen.
• De accu helemaal leeg rijden: bij beide types slecht; lood raakt gesulfateerd, lithium kan onder de minimale spanning zakken.
• Laden bij extreme temperaturen: vorst of hitte (boven 40°C) beschadigt cellen. Laad bij voorkeur binnen tussen 10 en 25°C.
• Stroom te lang laten staan op druppellading: bij loodaccu's kan dat uitdroging veroorzaken, bij lithium is de lader meestal veilig, maar beter niet wekenlang aangesloten laten.

Hoe weet je wat jouw accu nodig heeft?

De beste bron is de handleiding van je scootmobiel. Kijk ook op de acculabel: staat er 'Li-ion' of 'Lithium'? Dan volg je de lithiumstrategie. Staat er 'Gel' of 'AGM'? Dan volg je de loodstrategie. Twijfel je? Vraag het je dealer.

Een slimme lader met behuizing kan je veel werk uit handen nemen: die stopt bij een ingesteld percentage. Sommige laders hebben een 'opslagmodus' die de accu op 60–80% houdt – ideaal als je de scootmobiel langere tijd niet gebruikt. Laat de accu nooit maandenlang volledig opgeladen of volledig leeg staan; bewaar hem halfladen.

Veelgestelde vragen

Is het slecht om mijn loodaccu na elke rit op te laden, ook al is hij maar 10% leeg?

Nee, dat is juist aan te raden. Frequent laden bij gedeeltelijke ontlading is beter dan wachten tot de accu diep ontladen is, omdat diepontlading de levensduur verkort.

Mag ik mijn lithiumaccu overladen?

Moderne laders stoppen automatisch bij 100%, dus overladen is technisch niet mogelijk. Maar als je de accu laat opgeladen lange tijd opbergt, verhoog je de slijtage; beter is om hem op 80% te bewaren.

Hoe vaak moet ik de accu volledig opladen voor de beste capaciteit?

Voor loodaccu's is volladen essentieel. Voor lithium is het niet nodig; een keer per maand volladen kan wel helpen om het BMS te kalibreren.

Wat moet ik doen als mijn accu na een winterstalling nauwelijks meer capaciteit heeft?

Als de accu diep ontladen is geweest, kan hij permanent beschadigd zijn. Laat hem testen door een dealer. In het vervolg: bewaar de accu op een koele plek (niet vrieskou) en laad hem elke 6–8 weken op tot 50–80%.