Spaak vervangen in het achterwiel van je fatbike

Een gebroken spaak in het achterwiel van je fatbike is vervelend, maar niet onoverkomelijk. Je kunt dit zelf vervangen zonder de remschijf of cassette te verwijderen. Volg deze stappen en je fiets rijdt weer recht.

Voorbereiding en benodigdheden

Zorg dat je de volgende spullen bij de hand hebt:

• Een nieuwe spaak van dezelfde lengte en dikte (meestal 2,0 mm of 2,3 mm voor fatbikes)
• Een spaaknippel, bij voorkeur van messing
• Een spaakspanner (nippelspanner)
• Een bandenlichter en een fietspomp (om de band te verwijderen als dat nodig is)

Controleer of de velg geschikt is voor tubeless banden; dan moet je misschien de band niet helemaal verwijderen, maar wel de wieldopsealbreuk tijdelijk verhelpen met een binnenband.

Toegang tot de spaak zonder cassette te demonteren

Bij de meeste fatbikes kun je de spaak vervangen zonder de cassette te verwijderen door gebruik te maken van de ruimte tussen de tandwielen. Bij een gebroken spaak aan de aandrijfzijde is het soms lastig, maar het is vaak mogelijk om de spaak eruit te trekken via de ruimte bij het grootste tandwiel. Als het echt niet lukt, kun je overwegen om alleen de cassette te verwijderen, maar dit is meestal niet nodig.

Stap voor stap: spaak uitnemen

1. Verwijder het wiel uit het frame en leg het op een vlakke ondergrond.
2. Laat de band volledig leeglopen en haal de band en eventueel het binnenband eraf. Dit geeft vrije toegang tot de nippel.
3. Draai de gebroken spaak los uit het ventielgat (nippel aan de velgkant). Noteer hoe hij is gevlochten: kruis je de andere spaken?
4. Trek de spaak voorzichtig naar buiten. Als hij niet bij de naaf loskomt, kun je de remschijf tijdelijk lossen als die in de weg zit, maar probeer dit te vermijden.

Nieuwe spaak plaatsen en spannen

1. Steek de nieuwe spaak door het gat in de naafflens en laat hem lopen zoals de oude deed (meestal één spaak over de buitenkant van de velg).
2. Plaats de nippel en draai deze eerst een paar slagen aan met de hand.
3. Gebruik de spaakspanner om de nippel gelijkmatig aan te draaien tot de spaak een vergelijkbare spanning heeft als de omliggende spaken. Een beginnende wielbouwer kan doorgaans voelen dat de spanning voelt als een stevige handdruk.

Het is belangrijk dat het wiel recht blijft. Controleer de wielslag door het wiel te laten draaien en te kijken of het niet slingert. Kleine correcties kun je maken door de spanning van de omliggende spaken iets aan te passen.

Monteren en afstellen

Plaats de band terug en pomp de band op tot de aanbevolen spanning (voor fatbikes is dat doorgaans 0,5 tot 2,0 bar, afhankelijk van het terrein). Monteer het wiel weer in het frame en zorg dat de remschijf netjes in de remklauw valt, zonder te schuren.

Rijd een kort stukje en controleer of er geen tikgeluiden zijn. Als het wiel slingert, kan een wielbouwer de spanning met een speciaal gereedschap nauwkeurig afstellen. Bij twijfel is het verstandig om de velgspanning te laten controleren.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik welke spaaklengte ik nodig heb voor mijn fatbike?

Meet de oude spaak op of zoek de specificaties van je velg en naaf op. Fatbike-spaken zijn vaak langer dan standaard vanwege de brede wielen. Raadpleeg een fietsenwinkel als je twijfelt.

Moet ik de cassette echt niet demonteren?

In de meeste gevallen niet, maar als de spaak aan de cassettekant zit en je kunt er niet bij, dan kan het nodig zijn. Gebruik dan een cassettetool om de cassette te verwijderen. Dit is een extra stap, maar goed te doen.

Wat kan ik doen om te voorkomen dat er meer spaken breken?

Zorg voor een gelijkmatige spaakspanning en vermijd overmatige belasting, zoals rijden met een te lage bandenspanning. Een wiel met een goede spanning is minder gevoelig voor spaakbreuk.