Accubereik in de winter: zo temper je de kou

In de winter daalt het bereik van elektrische auto's met 20 tot 30 procent, vooral door koude accuchene en extra energie voor verwarming. Goed voorverwarmen en slim rijgedrag kunnen het verlies flink beperken.

Wat gebeurt er in de accu bij vriestemperaturen?

Bij lage temperaturen verloopt de elektrochemische reactie in een lithium-ion-accu trager. De elektrolytvloeistof wordt viskeuzer, waardoor lithium-ionen moeilijker migreren tussen anode en kathode. Daardoor neemt de interne weerstand toe, en daalt de beschikbare capaciteit. Bij -10 graden Celsius kan een accu maar 70 tot 80 procent van zijn normale capaciteit leveren.

Het effect is echter gecompliceerder: het capaciteitsverlies is deels tijdelijk. Zodra de accu weer op temperatuur is, keert de energie terug. Toch is er ook permanent verlies als de accu lange tijd in extreme kou wordt gebruikt. Daarom hebben de meeste EVs een actief thermisch managementsysteem dat de accu optimaliseert.

De verwarming: de grootste energieslurper

Naast de chemische beperking kost het verwarmen van de cabine veel stroom. Een elektrische verwarming kan 3 tot 7 kilowatt verbruiken, wat bij een lege accu al snel neerkomt op een paar procent per uur. In een koude omgeving moet de verwarming continu draaien, zeker op korte ritten.

Uit tests blijkt dat in de winter het bereikverlies gemiddeld 30 procent is: 10 procent door de accuchemie en 20 procent door de verwarming. Bij snelwegritten bij 120 km/u kan de actieradius dalen van 400 naar 270 kilometer. Het gebruik van een warmtepomp kan het verlies halveren, maar dat vraagt om voldoende acculading.

Praktische tips om bereikverlies te beperken

• Voorverwarmen op de laadpaal: verwarm de auto terwijl je nog stekker in het stopcontact zit. Zo gebruik je netstroom in plaats van accustroom.
• Gebruik stuur- en stoelverwarming in plaats van de blower: die verwarmen het lichaam direct en verbruiken veel minder (25 tot 75 watt versus 5 kilowatt).
• Plan snellaadstops in: een lege accu is kouder en laadt minder snel. Door goed voor te verwarmen, laadt hij met de optimale C-rate.
• Rustig rijden: vermijd hard accelereren; regeneratief remmen werkt beter bij een warme accu.

De rol van accuchemie en de invloed van laadstations

Niet elke accu reageert hetzelfde op kou. LFP-accu's zijn gevoeliger voor kou dan NMC-accu's. Een LFP bij -5°C kan 30 tot 40 procent minder capaciteit leveren, terwijl NMC 20 tot 30 procent verliest. Daarom kiezen sommige fabrikanten voor een grotere buffer of verwarmen ze de accu intensief voor het laden.

Snellaadstations werken 's winters vaak minder efficiënt: de auto schroeft het laadvermogen terug tot de accu op 20 graden is. Bijvullen van -10 naar 20 graden kost daarbij energie, die je terugziet in de laadrekening. Daarom is het verstandig om net na het rijden te snelladen, wanneer de accu nog warm is.

Wat is waar aan de mythe over 40% extra verbruik?

Het totale extra energieverbruik in de winter kan oplopen tot 40 tot 50 procent in extreme kou met veel snelwegritten. Dat komt niet alleen door de cabineverwarming, maar ook door de hogere rolweerstand van sneeuw en de lagere bandenspanning. Bij koude banden neemt de weerstand toe met 5 tot 10 procent.

Fabrikanten zoals Tesla vermelden daarom vaak een winterbereik dat 10 tot 20 procent lager ligt dan normaal, maar de werkelijke waarde hangt sterk af van je rijgedrag. Door je banden goed op te pompen (volgens opgave) en je snelheid te matigen, kun je het verlies beperken tot 15 procent.

Veelgestelde vragen

Is het slecht voor de accu om in de kou te laden?

Ja, laden bij vriestemperaturen versnelt de veroudering als de accu niet voorverwarmd wordt. Bij extreem lage temperaturen (onder -10°C) kan lithiumplating optreden, wat blijvende schade kan veroorzaken. Daarom hebben de meeste EVs een voorverwarmingsfunctie voor de accu.

Helpt een garage bij het behouden van accubereik?

Ja, een garage is doorgaans 5 tot 10 graden warmer dan buiten. Daardoor kan de accu zijn ideale temperatuur beter behouden, en je bespaart energie voor verwarming bij vertrek. Een geïsoleerde garage helpt dus zeker.

Waarom laadt mijn auto in de winter langzamer?

Snelladen vereist dat de accu tussen de 15 en 35 graden is. De auto besteedt dan eerst energie aan het verwarmen van de accu, waardoor het laadvermogen lager ligt. Pas als de accu opgewarmd is, haalt hij het maximale laadvermogen.