State of Health (SoH) van je accu: gemeten en uitgelegd

De State of Health (SoH) geeft aan hoeveel van de oorspronkelijke accucapaciteit nog over is. Een nieuwe accu heeft 100% SoH; na jaren gebruik daalt dat naar bijvoorbeeld 90%. Het wordt gemeten via capaciteitstests, impedantiemetingen en slimme algoritmes in de auto.

Waarom SoH belangrijk is

De SoH is de belangrijkste graadmeter voor de levensduur van je accu. Hij bepaalt mede je actieradius: een accu met 80% SoH levert nog maar 80% van de oorspronkelijke kilometers. Ook voor de restwaarde van je EV is SoH cruciaal – kopers vragen er steeds vaker naar. Daarnaast heeft SoH invloed op de laadsnelheid: een versleten accu kan vaak minder snel laden zonder schade.

Een typische EV-accu verliest in de eerste jaren circa 2-3% per jaar, maar dat varieert sterk per merk, gebruik en laadgedrag. Sommige accu's blijven jaren boven de 90%.

SoH meten: methoden en hulpmiddelen

Er zijn verschillende manieren om SoH te bepalen:

• Capaciteitstest: de accu volledig laden en ontladen, en de energiedoorvoer meten. Dit wordt uitgedrukt in kWh. Deel door de oorspronkelijke capaciteit -> percentage.
• Impedantiemeting: meet de inwendige weerstand van de cellen. Een hogere weerstand duidt op veroudering. Dit gebeurt vaak via de boordcomputer.
• Algoritmes: moderne EV's schatten SoH continu op basis van laad- en rijgedrag, temperatuur en celspanningen. Deze schatting is niet altijd 100% nauwkeurig, maar wel representatief.

Je kunt SoH uitlezen via de app van je auto, een OBD-dongle met een app zoals CarScanner, of bij een dealer met speciale diagnose-apparatuur. Bij Tesla is SoH bijvoorbeeld te zien via de service modus, bij andere merken soms via een verborgen menustructuur.

Wat beïnvloedt de SoH?

Meerdere factoren versnellen de degradatie:

• Hoge temperaturen: veelvuldig in de zon staan of snelladen bij warm weer verhoogt de chemische slijtage.
• Extreme laadniveaus: de accu langdurig op 100% of onder 10% houden is ongunstig.
• Hoge laad- en ontlaadsnelheid: veel snelladen (DC) veroorzaakt meer stress dan wisselstroom laden.
• Veel volledige ontladingen: dieper ontladen geeft meer degradatie.

Fabrikanten geven vaak richtlijnen: blijf tussen de 20% en 80% voor dagelijks gebruik. Moderne thermal management systemen beperken oververhitting, maar chemische veroudering is niet te stoppen.

Hoe je SoH zelf kunt volgen

Als je EV geen directe SoH-weergave heeft, kun je het benaderen door op een vast moment de actieradius te vergelijken met het nieuwe-EV-cijfer. Bijvoorbeeld: toen je auto nieuw was 400 km, nu 360 km -> dat is 90%. Dit is grof, want ook je rijstijl en het seizoen beïnvloeden de actieradius.

Nauwkeuriger is een OBD-dongle. Deze geeft vaak het werkelijke SoH-percentage via de CAN-bus. Let op: sommige goedkope dongles geven alleen de SOH van de accu als geheel, niet per cel. Voor een betrouwbaar beeld kun je eenmalig een professionele test laten doen. Sommige accu-specialisten en dealers bieden dit aan voor circa 50-100 euro.

Voor gebruikte EV's is een SoH-rapportage steeds vaker standaard onderdeel van de verkoop. Vraag er altijd naar als je een tweedehands auto koopt.

Veelgestelde vragen

Kan ik SoH zelf berekenen met actieradius?

Alleen als heel ruwe schatting. De actieradius is afhankelijk van veel variabelen. Gebruik liever een OBD-tool of de boordcomputer van je auto die de accustatus bijhoudt.

Wat is een slechte SoH?

Fabrikanten hanteren vaak 70-80% SoH als grens voor garantievervanging. Vanaf 80% is de actieradius merkbaar minder en kan snelladen vertragen. Een SoH onder 70% wordt over het algemeen als slecht beschouwd.

Hoe vaak moet ik SoH meten?

Eén keer per jaar is voldoende, tenzij je vermoeden hebt van versnelde degradatie, bijvoorbeeld na veel snelladen. Voor verkoop of aankoop is een meting op dat moment essentieel.