Impact EU-batterijverordening op Nederlandse batterijinzameling

De nieuwe EU-batterijverordening stelt strengere eisen aan inzamelpercentages, etikettering en het gebruik van gerecyclede materialen. Nederland heeft al een uitgebreid inzamelnetwerk, maar de verordening forceert een herziening van de afspraken en verantwoordelijkheden.

Hogere inzameldoelen voor draagbare batterijen

De verordening (EU) 2023/1542 treedt gefaseerd in werking. Voor draagbare batterijen geldt dat EU-lidstaten in 2023 een inzamelingsgraad van 45% moesten halen; in 2027 moet dat 63% zijn en in 2030 73%. Nederland scoort momenteel circa 55-65%, maar met de groei van draadloze apparaten en e-bikes wordt het lastiger. In 2027 wordt ook een specifieke doelstelling geïntroduceerd voor batterijen voor lichte mobiliteit (e-bikes en e-scooters).

Verwijderbare batterijen: ontwerp-eisen

Een opvallende maatregel is dat consumenten vanaf 2027 batterijen in draagbare apparaten zelf moeten kunnen verwijderen en vervangen. Dit betekent dat fabrikanten van smartphones, laptops en gereedschap het ontwerp moeten aanpassen. Dit vermindert voortijdige vervanging en vergemakkelijkt inzameling en reparatie. Voor Nederland betekent dit dat de current inzameling via inzamelpunten efficiënter moet werken, omdat batterijen niet meer verplicht in apparaten zitten.

Veranderende verantwoordelijkheid voor producenten

De verordening verlegt meer verantwoordelijkheid naar producenten. Zij moeten zorgdragen voor een uitgebreid retournetwerk. In Nederland bestaan er al gezamenlijke systemen voor producenten (zoals Stibat). De nieuwe regels vereisen dat producenten minimaal twee keer per jaar een ophaalservice bieden aan inzamelpunten, en dat ze informatie verstrekken over de kostenefficiëntie van het systeem. Ook moeten ze een regeling treffen voor de inzameling van batterijen uit kleinere bedrijven (geen consumenten).

Etikettering en digitale batterijpaspoort

Vanaf 2024 gelden er nieuwe etiketteringsregels: het symbool voor gescheiden inzameling wordt verplicht, en er moet een QR-code komen die toegang geeft tot een digitaal paspoort. Dit digitale paspoort bevat gegevens over de levensduur, capaciteit en het materiaalgebruik. Voor inzamelpunten betekent dit dat ze beter moeten kunnen identificeren wat ze ontvangen en naar welke verwerker het moet gaan. Dit kan de logistiek verfijnen, maar vraagt ook om investeringen in scansoftware en medewerkersopleidingen.

Invloed op inzamelpunten in supermarkten en scholen

Inzamelpunten bij supermarkten, scholen en bouwmarkten zijn cruciaal. De verordening introduceert geen verplicht aantal inzamelpunten, maar eist wel dat de inzameling 'kosteloos is voor de eindgebruiker'. Ook moeten inzamelpunten zich houden aan strenge veiligheidsmaatregelen voor beschadigde of defecte batterijen. Gemeenten spelen een rol in de handhaving, maar de primaire verantwoordelijkheid ligt bij de producentenorganisaties.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er met oude batterijen die nog in apparaten zitten?

Consumenten kunnen het hele apparaat inleveren bij een inzamelpunt; de verwerker haalt de batterij eruit. Sinds 2025 moet de verwerker aantonen dat de batterij niet in de reststroom terechtkomt.

Krijgen inzamelpunten extra vergoeding?

Producentenorganisaties hebben vaak een vergoeding voor inzamelpunten, maar die is niet wettelijk vastgelegd. De verordening dwingt wel tot transparantie over de kostenopbouw.

Wordt de Nederlandse wet aangepast aan de verordening?

Ja, de Regeling batterijen wordt aangepast en de wet Milieubeheer krijgt nieuwe verwijzingen. In 2024 is de implementatie start, met overgangstermijnen tot 2027.