Kou en actieradius: een proefje voor kinderen

Kou zorgt ervoor dat de accu van een elektrische auto minder energie kan leveren, waardoor de actieradius afneemt. Met een simpel proefje thuis kun je dit effect zelf zien en begrijpen.

Waarom heeft kou invloed op de accu?

Een accu werkt het beste bij een temperatuur van ongeveer 20 tot 25 graden Celsius. Bij kou worden de chemische reacties in de accu trager, waardoor de accu minder stroom kan leveren. Het is alsof je op een koude ochtend langzamer wakker wordt. Daardoor kan een elektrische auto in de winter circa 10 tot 30 procent minder ver rijden op een volle lading. Daar komt bij dat je in de winter ook nog de verwarming gebruikt, wat extra energie kost.

Het goede nieuws is dat je er iets aan kunt doen: door de auto voor te verwarmen terwijl hij aan de lader staat, verbruik je minder energie uit de accu. Ook kun je de stoelverwarming gebruiken in plaats van de blower, want dat is efficiënter.

Het proefje: batterijen in de vriezer

Om zelf te ervaren wat kou met een accu doet, kun je dit proefje doen. Je hebt nodig: twee identieke zaklampen, vier identieke batterijen (bijvoorbeeld AA), een vriezer en een timer.

• Stop twee batterijen in een zaklamp en zet hem aan. Meet hoe lang het licht fel blijft.
• Leg de andere twee batterijen voor een uur in de vriezer.
• Haal de batterijen uit de vriezer en stop ze direct in de tweede zaklamp. Zet hem aan.
• Vergelijk het licht en de duur van beide zaklampen.

Je zult zien dat de bevroren batterijen minder fel licht geven en sneller uitgeput raken. Dat komt precies door hetzelfde effect als bij de accu van de auto.

Wat merk je aan de auto in de winter?

Op een koude dag zie je op het dashboard misschien een lagere actieradius dan normaal. Dat is geen fout van de auto, maar een realistische inschatting van wat de accu op dat moment kan leveren. Bij temperaturen onder het vriespunt kan het bereik met wel 30 procent afnemen. Dit betekent dat een auto die in de zomer 400 kilometer kan rijden, in de winter misschien maar 280 kilometer haalt. Dat is nog steeds genoeg voor de meeste ritten, maar je moet er wel rekening mee houden.

Ook het snelladen gaat langzamer als de accu koud is. Daarom verwarmen veel elektrische auto's de accu automatisch op als je naar een snellader rijdt, zodat de laadsessie sneller verloopt. Dit kost extra energie, maar is het waard als je snel verder wilt.

Hoe kun je het bereik vergroten in de winter?

Gelukkig zijn er een paar trucjes om in de winter meer kilometers uit je accu te halen:

• Laad de auto op in een garage of op een plek waar het niet vriest, zodat de accu warm begint.
• Verwarm de auto voor terwijl hij aan de lader hangt. Zo gebruik je stroom van het net in plaats van de accu.
• Gebruik de stoelverwarming in plaats van de hele auto warm te blazen. Dat kost minder energie.
• Rijd iets rustiger en rem op tijd, zodat je energie terugwint met regeneratief remmen.

Zo kom je in de winter niet onverwacht zonder stroom te zitten en kun je optimaal van je elektrische auto genieten.

Extra proefje: het effect van voorverwarming

Wil je nog een test doen? Probeer het volgende: zet een van de zaklampen met een koude batterij in een kom met warm water (niet kokend!) en wacht vijf minuten. Daarna zal de batterij weer meer kracht hebben en geeft de zaklamp feller licht. Dit lijkt op wat er gebeurt als je de auto voorverwarmt: de accu komt op temperatuur en kan meer energie leveren. Let op dat batterijen niet in heet water mogen, dat is gevaarlijk.

Dit proefje laat zien dat het slim is om je auto in de winter voor te verwarmen als hij aan de lader staat. Zo start je elke rit met een warme accu en maximale actieradius.

Veelgestelde vragen

Is het slecht voor de accu als hij lang in de kou staat?

Nee, als de auto langere tijd buiten in de kou staat, is dat niet direct schadelijk. De accu is beschermd door het batterijmanagementsysteem. Wel is het beter om de auto te verwarmen voordat je gaat rijden, zodat de accu niet te koud is.

Waarom gebruikt de verwarming zoveel stroom?

Een elektrische auto verwarmt de cabine met een elektrisch verwarmingselement, dat soms wel 6 tot 8 kilowatt kan verbruiken. Dat is vergelijkbaar met een flinke elektrische kachel. Door de stoelverwarming te gebruiken, bespaar je energie.

Kan ik mijn auto in de winter aan een gewoon stopcontact laden?

Ja, maar het duurt veel langer dan bij een laadpaal. Thuis aan een gewoon stopcontact kan een volledige lading wel 20 tot 30 uur duren, afhankelijk van de accucapaciteit. Het is handiger om een laadpaal te gebruiken als die beschikbaar is.