Digital License Plate: nieuwe technologie tegen diefstal en fraude?

Digitale kentekenplaten zijn een veelbelovende technologie die het mogelijk maakt om een kenteken op afstand te wijzigen. Ze worden echter nog niet in Nederland toegestaan voor gewone auto's. De technologie kan helpen om gestolen kentekens te blokkeren en diefstal te ontmoedigen, maar er zijn ook juridische bezwaren.

Wat is een digitale kentekenplaat?

Een digitaal kenteken is een e-inkt scherm dat op dezelfde plek als het traditionele kenteken wordt geplaatst. Het kan via een app of een centrale server worden aangepast. Op dit moment testen diverse bedrijven, zoals de Amerikaanse startup PlateSmart, deze technologie. Een digitaal kenteken kan bijvoorbeeld automatisch het kenteken van een aanhangwagen tonen, of bij diefstal een speciale 'STOLEN'-markering laten zien. Het scherm gebruikt vrijwel geen energie en is net zo duurzaam als een fysieke plaat. In California is een proef gestart en in Europa zijn er pilots in Spanje en Duitsland.

Hoe zou het diefstal kunnen tegengaan?

Bij diefstal van een EV kan de eigenaar of de autoriteiten op afstand het kenteken wijzigen, zodat het voertuig niet meer overeenkomt met de geregistreerde plaat. Daardoor wordt het voertuig onherkenbaar voor ANPR-camera's, maar dat is juist een risico. Echter, als het systeem gekoppeld is aan het RDW-register, kan de politie het digitale kenteken laten wisselen naar 'GESTOLEN', waardoor camera's een alarm geven. Ook kan de plaat een signaal uitzenden dat de politie kan volgen. Daarnaast kan een digitale plaat voorkomen dat kentekens worden gestolen en op een ander voertuig worden geplaatst, omdat de plaat vastzit en niet te verwijderen is zonder de hele module te vernielen.

Juridische haken en ogen in Nederland

In Nederland is de kentekenplaat wettelijk verplicht en moet deze voldoen aan de eisen van de RDW. Artikel 40 van de Wegenverkeerswet schrijft voor dat het kenteken op een onuitwisbare wijze op het voertuig moet zijn aangebracht. Een digitaal kenteken is niet 'onuitwisbaar' en bovendien kan het worden gewijzigd, wat misbruik in de hand kan werken. De RDW is daarom terughoudend. Experts stellen dat een wijziging van de wet nodig is. Daarnaast is er het risico van hacking: als iemand met kwade bedoelingen toegang krijgt tot de centrale server, kunnen ze alle kentekens wijzigen. Tot nu toe zijn er nog geen veilige standaarden voor dergelijke systemen in Europa.

Effectiviteit: wat zeggen pilots?

In de Amerikaanse staat Californië loopt een proef met digitale kentekenplaten, maar die is vooral gericht op het gemak van automatische administratie, niet op diefstalbestrijding. Uit de eerste resultaten blijkt dat de technologie werkt, maar dat er geen significante daling van diefstal is gemeten. In Europese pilots (bijvoorbeeld in Madrid) is gekeken naar het gebruik van digitale platen bij deelauto's. Daar bleek dat het wisselen van kentekens voor verschillende gebruikers verwarrend was voor handhaving. Vijftig tot zestig procent van de geïnterviewde agenten gaf aan dat de digitale platen de herkenning bemoeilijkten. Pas als er een automatische koppeling is met ANPR-camera's, kan de technologie echt een bijdrage leveren.

Toekomstperspectief: slimme kentekens in Europa

De Europese Commissie onderzoekt momenteel de mogelijkheid om 'slimme kentekens' te introduceren als onderdeel van de Digitale Rijbewijzen-verordening. Deze kentekens zouden niet alleen dienen voor identificatie, maar ook voor tolheffing en verzekeringscontrole. Als die verordening wordt aangenomen, zou Nederland in theorie verplicht kunnen worden om hiermee te experimenteren. Maar dat is nog een plan dat minstens enkele jaren op zich laat wachten. Tot die tijd blijft het reguliere kenteken de norm en zullen bestrijding van diefstal vooral moeten leunen op de bestaande ANPR-systemen.

Veelgestelde vragen

Mag ik in Nederland een digitale kentekenplaat gebruiken?

Nee, de RDW staat het niet toe. Het is nog niet wettelijk geregeld en je kunt een boete krijgen als je een niet-goedgekeurde plaat voert. De wet moet eerst worden aangepast.

Kan een digitale kentekenplaat mijn auto volledig diefstalveilig maken?

Nee, geen enkele technologie is 100% diefstalveilig. Digitale platen kunnen helpen, maar gehaaide dieven kunnen de plaat verwijderen of het voertuig op een trailer meenemen. Het is een extra barrière, geen garantie.

Wat kost een digitale kentekenplaat in de toekomst?

Het is nog niet bekend, maar naar verwachting zal het duurder zijn dan een traditionele plaat. Fabrikanten schatten dat de kostprijs rond de 150 tot 300 euro zal liggen, plus nog abonnementskosten voor de service.