Brandveiligheid bij EV-laden: uitdagingen in parkeergarages

Elektrische auto's kunnen brandgevaar opleveren tijdens het laden, vooral in ondergrondse parkeergarages. De grootste uitdaging is dat lithium-ion batterijen bij een thermische runaway moeilijk te blussen zijn, maar de kans is klein en er zijn effectieve preventiemaatregelen.

Wat is thermische runaway bij lithium-ion batterijen?

Een lithium-ion batterij kan in een zeldzaam geval oververhit raken, wat leidt tot een kettingreactie die 'thermische runaway' wordt genoemd. Hierbij stijgt de temperatuur binnen seconden tot boven de 300 graden, waardoor brand ontstaat die zeer moeilijk te controleren is. Dit kan gebeuren door bij extreme laadsnelheden, beschadiging van de batterij of productiefouten, maar de kans is klein: statistisch gezien is de kans op een EV-brand tijdens het laden circa 0,02% per jaar.

In tegenstelling tot benzine-auto's verspreidt een EV-brand zich langzamer, maar het laatste brand veel heter en kan urenlang smeulen. Daarnaast kunnen lithium-ion batterijen opnieuw ontbranden, zelfs nadat de brand lijkt te zijn geblust. Dit maakt bluswerk een specifieke uitdaging voor de brandweer.

Specifieke risico's van laden in ondergrondse garages

In parkeergarages zijn er extra risico's: de ruimte is besloten, er is beperkte ventilatie en er zijn vaak veel auto's dicht op elkaar. Als een EV in brand vliegt tijdens het laden, kunnen giftige rookgassen zich snel verspreiden, wat gevaarlijk is voor mensen en de constructie verzwakt. Daarom gelden er in Nederland steeds strengere eisen voor laadpalen in garages, zoals de aanwezigheid van rookmelders en blussystemen die geschikt zijn voor lithium-ion branden.

Daarnaast wordt geadviseerd om laadpalen bij voorkeur op de begane grond of in de buurt van een uitgang te plaatsen, zodat een brand sneller kan worden geblust. In sommige nieuwbouwwoningen worden speciale EV-laadplekken met brandwerende wanden gerealiseerd om overslag naar naastgelegen auto's te voorkomen.

Hoe kan brand worden voorkomen?

Preventie begint met veilig laden: gebruik altijd een goedgekeurde laadkabel en -paal, en vermijd laden met maximale stroomsterkte als de accu warm is, bijvoorbeeld na een lange rit. Laadpaalexploitanten in Nederland zijn verplicht om laadpalen regelmatig te keuren op veiligheid, maar ook de bestuurder kan een rol spelen door de auto niet onbeheerd te laden bij extreme weersomstandigheden.

Verder is het belangrijk dat parkeergarages beschikken over specifieke blusmiddelen, zoals een 'branddeken' voor EV's of een watertank met coatingmiddel. Sommige garages installeren ook automatische branddetectie met warmtecamera's die een oververhitting vroegtijdig detecteren. Dit is echter nog niet verplicht, waardoor de aanwezigheid van maatregelen per garage verschilt.

Blusmethodes voor lithium-ion branden

De brandweer maakt tegenwoordig gebruik van een 'EV-bluscontainer' die onder de auto wordt geplaatst om de batterij direct te koelen. Dit is vooral in ondergrondse garages effectief, maar niet overal direct beschikbaar. Daarom is het zaak dat garagebeheerders afstemmen met de lokale brandweer over een noodprotocol.

Regelgeving en toekomstige ontwikkelingen

In Nederland is het Bouwbesluit van toepassing op parkeergarages met laadpalen, dat onder andere voorschrijft dat er een plan moet zijn voor ongevallen met elektrische auto's. Op Europees niveau wordt gewerkt aan een richtlijn die laadpalen in garages verplicht om te voldoen aan strengere brandveiligheidseisen, zoals een UN/ECE R100 certificering voor de batterij.

Daarnaast zijn er innovaties zoals slimme laadsystemen die de batterijtemperatuur monitoren en de laadsnelheid automatisch aanpassen. Ook wordt er onderzoek gedaan naar solid-state batterijen, die minder brandgevoelig zijn. Tot die tijd is het belangrijk om bewust om te gaan met laden en de omgeving.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komen EV-branden voor tijdens het laden?

Exacte cijfers zijn lastig, maar de kans is zeer klein: naar schatting gaat het om enkele tientallen branden per jaar in heel Europa. Ter vergelijking: bij benzineauto's ligt de kans op brand circa vijf tot tien keer hoger.

Mag ik mijn EV opladen in een ondergrondse parkeergarage?

Ja, dat mag wel, maar de garagebeheerder moet voldoen aan brandveiligheidsvoorschriften. Een groeiend aantal garages verbiedt het laden of wijst speciale plekken aan, dus het is verstandig om dit vooraf te controleren.

Wat moet ik doen als mijn auto tijdens het laden vlam vat?

Bel direct 112 en verlaat de garage. Schakel de spanning af van de laadpaal als dat veilig is. Probeer de brand niet zelf te blussen met water, omdat dit de situatie kan verergeren. Wacht op de brandweer en blijf op afstand.