Politie zet blockchain in tegen EV-diefstal: zo werkt dat

De politie experimenteert met blockchain om de herkomst van elektrische voertuigen en hun accu's onvervalsbaar vast te leggen. Zo wordt het moeilijker om gestolen auto's een nieuw identiteitsbewijs te geven. Hoewel blockchain geen tovermiddel is, maakt het de opsporing sneller en de bewijsvoering sterker.

Een onvervalsbaar register voor EV's

Een traditioneel kentekenregister kan worden gemanipuleerd of gehackt. Blockchain biedt een gedecentraliseerd grootboek waarin elke wijziging wordt vastgelegd en goedgekeurd door meerdere partijen. In pilots legt de politie het chassisnummer, de accuserial en de RDW-status vast in een hash. Deze hash is vergelijkbaar met een digitale vingerafdruk: niet terug te rekenen naar de originele gegevens, maar wel te verifiëren. Als een gestolen auto later opduikt met een gewijzigd chassisnummer, kan de politie de originele registratie vergelijken. Het systeem is niet onfeilbaar, maar het verhoogt de drempel voor criminelen.

Praktijkvoorbeeld: samenwerking met autohandelaren

In een proef in Noord-Brabant werken de politie, de RDW en een tiental occasionsdealers samen. Elk voertuig krijgt een digitaal certificaat dat bij elke onderhoudsbeurt wordt bijgewerkt. Autohandelaren kunnen zo in een oogopslag zien of een aangeboden auto ooit als gestolen is gemarkeerd. Dit leidt tot een snellere melding van verdachte aanbiedingen. In 2023 werden dankzij dit systeem circa 30 auto's teruggevonden die anders via omkatstrajecten waren verdwenen. De experimentele fase duurt tot 2025 en de resultaten worden geëvalueerd op gebruiksvriendelijkheid en rechtsgeldigheid.

Hoe blockchain bijdraagt aan accudiefstalpreventie

Naast de auto is vooral de accu van een EV een geliefd doelwit. Een accu kan 4.000 tot 15.000 euro waard zijn, afhankelijk van het model. Met blockchain kan een accu een eigen 'paspoort' krijgen dat de gehele levenscyclus bijhoudt, van productie tot recycling. Bij een diefstal kan de accu worden gedeactiveerd via een software-update, waardoor hij onbruikbaar wordt in andere voertuigen. Dit vereist wel dat alle fabrikanten meewerken aan een open standaard. In de EU wordt hiervoor een 'batterijpaspoort' ontwikkeld, dat naar verwachting in 2026 verplicht wordt voor nieuwe modellen. Dit is een mooi voorbeeld van hoe regelgeving en technologie elkaar versterken.

Privacy en juridische inbedding

Blockchain slaat gegevens op in meerdere kopieën, wat vragen oproept over privacy. De politie gebruikt daarom alleen gehashte gegevens, die niet direct herleidbaar zijn tot een persoon. Toch is er nog discussie over wie toegang heeft tot het netwerk. Een openbaar netwerk is transparant maar kan misbruikt worden voor dataleaks. Een besloten netwerk met alleen politie en RDW is veiliger, maar minder democratisch. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht op de pilots. In de toekomst kan een blockchainregister niet als enige bron van waarheid dienen; het blijft een aanvulling op bestaande systemen zoals de RDW's voertuigregistratie.

Wat betekent dit voor jou als EV-rijder?

Als bezitter van een elektrische auto merk je van de blockchain meestal niets, behalve dat je bij verkoop een digitaal certificaat ontvangt. Dit certificaat kan de verkoop vergemakkelijken omdat het de hele historie van het voertuig toont. Op de lange termijn kan dit leiden tot een hogere restwaarde, doordat kopers zeker weten dat de auto niet is gejat. Voor de politie betekent het een efficiëntere opsporing, waardoor de kans op terugvinden groter wordt. In sommige gevallen kan de verzekeraar een korting geven op de premie als je een EV met een blockchain-geregistreerd acupaspoort hebt, maar dit is nog niet gebruikelijk.

Veelgestelde vragen

Is blockchain legaal als bewijs in de rechtbank?

Ja, digitale registraties kunnen als bewijs dienen, maar de rechter beoordeelt altijd de betrouwbaarheid van de bron. Blockchain wordt beschouwd als een extra waarborg, maar is geen garantie op een veroordeling.

Kan ik zelf mijn auto op de blockchain registreren?

Op dit moment is dit alleen via officiële instanties zoals RDW en de politie mogelijk. Verwacht wordt dat er in de toekomst commerciële diensten komen, maar voorlopig is het geen doe-het-zelfklus.

Wat kost de blockchainregistratie?

Voor de pilootfase zijn de kosten nihil, omdat de overheid deze draagt. Als het systeem grootschalig wordt uitgerold, kunnen er emissierechten of andere kosten aan verbonden worden, maar dat is nog niet bepaald.