Software van je EV herstellen: wat mag een reparateur?

Een reparateur mag de software van een EV onderhouden en herstellen binnen de grenzen van de wet. Reparaties die nodig zijn voor het functioneren zijn toegestaan, maar modificaties voor meer vermogen of andere functies kunnen inbreuk maken op auteursrechten.

Auteursrecht op software

Software in een EV is beschermd door het auteursrecht. De fabrikant heeft het exclusieve recht om de software te reproduceren, te wijzigen of distribueren. Dit betekent dat je niet zomaar wijzigingen mag aanbrengen in de firmware van de auto. Toch is er een uitzondering: de 'reparatieclausule' in de Softwarerichtlijn (2009/24/EG) staat toe dat een rechtmatige gebruiker (jij of je reparateur) de software mag aanpassen als dat nodig is om de werking van het voertuig te herstellen. Zo mag een reparateur een software-update installeren die door de fabrikant is bedoeld om bugs te verhelpen, mits hij toegang heeft tot de juiste tools.

Het recht op reparatie in de EU

De Europese regels over het recht op reparatie zijn recent versterkt. Sinds een paar jaar mogen onafhankelijke reparateurs toegang krijgen tot reparatie- en onderhoudsinformatie, waaronder software-updates die nodig zijn voor reparatie. Dit is vastgelegd in de Europese verordening over typegoedkeuring. Een reparateur mag echter geen functies aanpassen die invloed hebben op de emissies, veiligheid of de typegoedkeuring van het voertuig. Het flashen van een aangepaste motorchip kan leiden tot het verlies van de typegoedkeuring en is dus niet toegestaan voor gebruik op de openbare weg.

Octrooien en hoe ze reparatie beperken

Naast auteursrecht kunnen ook octrooien een rol spelen. Een fabrikant kan bijvoorbeeld een octrooi hebben op een bepaalde software-updateprocedé. In de praktijk levert dit zelden problemen op voor reparateurs, omdat octrooien vooral worden gebruikt om specifieke technieken te beschermen. Een reparateur mag echter geen oplossingen kopiëren die gepatenteerd zijn zonder toestemming. Dit is relevant bij het ontwikkelen van eigen softwaretools die ingrijpen in het systeem. De meeste reparateurs omzeilen dit door gebruik te maken van de officiële diagnostische software van de fabrikant.

Wat mag een reparateur wél doen?

• **Fabrieksupdates installeren**: reparateurs mogen officiële software-updates uitvoeren die zijn bedoeld om bekende problemen op te lossen, mits ze de juiste licenties hebben.
• **Uitlezen van foutcodes**: dit is toegestaan zonder beperkingen en valt onder normaal onderhoud.
• **Kalibreren van onderdelen**: zoals het resetten van een batterijmanagementsysteem na onderhoud, dit mag als het nodig is voor het functioneren van het voertuig.
• **Herstellen van corrupte software**: het opnieuw flashen van bestaande software is toegestaan, zolang het dezelfde versie is en geen wijzigingen bevat.

Consequenties van illegale modificaties

Als een reparateur of eigenaar de software zo wijzigt dat het voertuig niet meer voldoet aan de typegoedkeuring, zijn er meerdere gevolgen:

• De fabrieksgarantie vervalt.
• De verzekering kan uitkeren weigeren bij schade.
• Het voertuig mag niet meer op de openbare weg worden gebruikt (APK wordt afgekeurd).
• Je riskeert een boete en intrekking van het kenteken.

Om deze redenen is het belangrijk dat alleen een gekwalificeerde reparateur die werkt volgens de richtlijnen van de fabrikant software-aanpassingen uitvoert.

Veelgestelde vragen

Mag ik zelf de software van mijn EV bijwerken via een OTA-update?

Ja, als de fabrikant de update via de lucht aanbiedt, is dat gewoon toegestaan. Je gebruikt dan de officiële functionaliteit. Het is niet toegestaan om die updates te omzeilen.

Kan ik een ECU-tuner laten installeren zonder problemen?

Nee, in de meeste gevallen niet. Het verhogen van het vermogen via een ECU-tuner leidt vaak tot overtredingen van de emissie- en veiligheidsnormen. Het kan leiden tot verlies van garantie en verzekering.

Heb ik toegang tot de reparatie-informatie van mijn EV?

Ja, sinds 2020 hebben consumenten en onafhankelijke reparateurs recht op toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie. Het is echter tegen betaling beschikbaar via het merk of een dataportaal.