Ouderen en navigatie in EV's: pleidooi voor eenvoudige systemen

Navigatiesystemen in moderne elektrische auto's zijn vaak complex, met veel menu's en kleine knoppen. Voor ouderen is dit een drempel. Daarom wordt gepleit voor wettelijke eisen aan eenvoudige bediening, zodat iedereen veilig en zelfstandig kan rijden.

Waarom eenvoudige navigatie belangrijk is

Uit onderzoek blijkt dat ouderen meer moeite hebben met het bedienen van touchscreens tijdens het rijden, waardoor ze afgeleid raken en onveilige situaties ontstaan. Eenvoudige systemen met spraakbesturing en grote knoppen verminderen dit risico. Bovendien helpt het ouderen om langer mobiel te blijven en deel te nemen aan het verkeer.

Huidige problemen in EV's

• Onlogische menustructuren: functies zoals laadpaalzoeker zijn verstopt onder meerdere lagen.
• Te kleine lettertypen en pictogrammen, slecht leesbaar bij fel zonlicht.
• Afhankelijkheid van internetverbinding, die soms wegvalt.
• Reactie op spraakcommando's is traag of onnauwkeurig.

Oplossingen: universeel ontwerp

Universeel ontwerp betekent dat producten voor iedereen bruikbaar zijn, zonder aanpassingen. Bij navigatie houdt dit in: meerdere bedieningsmogelijkheden (touch, knoppen, spraak), consistente lay-out, optie voor eenvoudige modus met alleen de basisfuncties, en goede contrasten. Merken zoals Volvo en Skoda tonen al goede voorbeelden, maar het is nog niet standaard.

Wordt eenvoudige navigatie verplicht?

In de EU geldt de Verordening Algemene Veiligheid (EU) 2019/2144, die onder andere eist dat voertuigen bestuurders niet overmatig afleiden. Een werkgroep van de Verenigde Naties (UNECE) werkt aan richtlijnen voor HMI (Human Machine Interface). Verwacht wordt dat er binnen vijf jaar concrete eisen komen voor een basale bedieningsmodus. Tot die tijd kunnen ouderen zelf kiezen voor eenvoudige navigatie-apps op hun telefoon, zoals een aparte ouderenmodus van Google Maps of een speciaal apparaat zoals de TomTom Rider.

Wat kunnen ouderen zelf doen?

Vraag bij de aanschaf van een EV naar de bedieningsmogelijkheden en laat een en ander uitleggen door de dealer. Gebruik tijdens het rijden de stemassistent, die steeds beter wordt. Plan de route thuis alvast in via de app, zodat je alleen nog de instructies hoeft te volgen. En oefen met een ervaren bestuurder op rustige wegen.

Veelgestelde vragen

Zijn navigatiesystemen in elektrische auto's onderworpen aan eenvoudige bedieningseisen?

Nog niet specifiek, maar de EU-verordening Algemene Veiligheid bevat bepalingen over afleidingsarme interfaces. Er wordt gewerkt aan concrete richtlijnen voor eenvoudige modi, die mogelijk verplicht worden voor nieuwe modellen na 2026.

Welke elektrische auto's hebben nu al een eenvoudige navigatiemodus?

Sommige merken zoals Skoda (bijv. Enyaq) en Hyundai (Kona Electric) bieden een 'Eco-modus' of 'simpele modus' met minder functies. Bij andere merken zoals Tesla is de interface complexer, maar is er wel een uitgebreide spraakbediening.

Kunnen ouderen zonder digitale vaardigheden toch gebruikmaken van navigatie in een EV?

Ja, als je kiest voor een model met fysieke knoppen naast het touchscreen, zoals de Dacia Spring. Ook kun je zelf een losse navigatie gebruiken die op het dashboard klikt, bijvoorbeeld een TomTom.