Veilig laden tijdens onweer: regels, risico's en bliksembeveiliging

Laden tijdens onweer is niet verboden, maar brengt risico's met zich mee als je laadpaal geen goede overspanningsbeveiliging heeft. Moderne laadpalen zijn meestal goed beschermd, maar voor thuis en onderweg zijn er enkele regels om schade te voorkomen.

Wat zegt de wet over laden tijdens onweer?

Er is geen specifiek verbod in Nederland op het laden van een elektrische auto tijdens onweer. De overheid adviseert echter om bij hevig onweer niet te laden, vooral niet met een laadkabel die niet goed is afgeschermd. Dit is vergelijkbaar met het advies om niet te douchen tijdens onweer: het risico op stroomstoten is klein, maar niet nul.

Voor openbare laadpalen geldt dat de eigenaar verantwoordelijk is voor de veiligheid. Die moeten voldoen aan de NEN-1010-norm, die onder meer voorschrijft dat laadpalen een aardlekschakelaar en overspanningsbeveiliging hebben.

Hoe werkt overspanningsbeveiliging in laadpalen?

Een blikseminslag in de buurt kan een piekspanning op het elektriciteitsnet veroorzaken, waardoor uw laadpaal of auto beschadigd kan raken. Overspanningsbeveiliging (type 1, 2 of 3) leidt die piek veilig naar de aarde.

De meeste thuisladers hebben een geïntegreerde overspanningsbeveiliging (type 2) die bestand is tegen indirecte inslag. Voor extra bescherming kun je een type 1-beveiliging in de meterkast laten installeren, die ook directe inslag afleidt. Openbare laadpalen zijn vaak uitgerust met een combinatie van type 1 en 2, maar dat is niet altijd het geval.

Risico's voor je auto en laadpaal

• Blikseminslag kan de elektronica van de auto beschadigen, zoals de omvormer of het batterijmanagementsysteem.
• Overspanning kan de laadpaal zelf beschadigen, waardoor deze defect raakt en niet meer laadt.
• Bij een directe inslag op de auto of laadpaal kan er brand ontstaan, maar dit is uiterst zeldzaam.
• Tijdens onweer is er ook kans op stroomuitval; als de laadsessie onderbroken wordt, kan de auto beschadigd raken.

Aansprakelijkheid bij bliksemschade

De aansprakelijkheid hangt af van de situatie. Bij een openbare laadpaal is de eigenaar (bijvoorbeeld een gemeente of energiebedrijf) aansprakelijk als de laadpaal niet voldoet aan de veiligheidseisen. Bij een thuislaadpaal ben jij zelf verantwoordelijk voor het correct onderhoud en de aanwezigheid van overspanningsbeveiliging.

Schade aan je auto door een blikseminslag valt doorgaans onder je vulkanische of allrisk-verzekering. Schade aan de laadpaal is meeverzekerd in je opstal- of inboedelverzekering, maar check of bliksemschade is uitgesloten. In de praktijk wordt bliksemschade vaak gedekt, maar het is belangrijk om de voorwaarden te controleren.

Praktische regels voor onderweg en thuis

Onderweg: stop met laden en zoek een veilige plek als er onweer op komst is. Koppel de kabel los zodra het veilig is. Thuis: zorg dat je laadpaal een overspanningsbeveiliging heeft en laat de installatie controleren door een erkende installateur.

Als je vaak te maken hebt met onweer, overweeg dan een laadpaal met een ingebouwde ‘bliksemmodus’ die automatisch stopt met laden bij een naderende storm. Sommige slimme laadpalen hebben die functie via een app.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn auto loskoppelen van de lader tijdens onweer?

Het is niet verplicht, maar het vermindert het risico op schade. Als je laadpaal een goede overspanningsbeveiliging heeft, is het risico klein, maar het kan geen kwaad om de laadsessie te pauzeren.

Kan bliksem mijn elektrische auto opladen?

Nee, de auto is niet ontworpen om bliksem op te vangen. Een directe inslag kan de elektronica ernstig beschadigen, maar dit is zeer zeldzaam.

Is een overspanningsbeveiliging verplicht voor een thuislaadpaal?

Sinds 2021 is het voor nieuwe installaties verplicht om een aardlekschakelaar te hebben, maar een specifieke overspanningsbeveiliging is niet wettelijk verplicht voor thuislaadpalen. Het wordt echter sterk aanbevolen in de NEN-1010.