Productaansprakelijkheid bij EV-reparaties: regels en uitspraken

Ja, je kunt een fabrikant of reparateur aansprakelijk stellen voor een productdefect, maar de voorwaarden zijn strikt. De Europese productaansprakelijkheidsrichtlijn (85/374/EEG) vormt de basis, aangevuld met nationale wetgeving en jurisprudentie.

De kern van de productaansprakelijkheidsrichtlijn

De richtlijn uit 1985 stelt dat een producent aansprakelijk is voor schade veroorzaakt door een gebrek in zijn product. Voor EV-reparaties betekent dit dat zowel de fabrikant van het voertuig als de producent van een vervangingsonderdeel aansprakelijk kunnen zijn. Belangrijk is dat de benadeelde partij het gebrek, de schade en het causaal verband moet bewijzen.

De richtlijn is in 2024 herzien (Richtlijn 2024/2853), met uitbreidingen naar software en digitale elementen. Voor reparaties aan EV's kan een defect in batterijmanagementsoftware dus ook onder de regeling vallen.

Wanneer is een reparateur aansprakelijk?

Een reparateur kan op twee manieren aansprakelijk zijn: als producent van een aangepast onderdeel of als dienstverlener. In het eerste geval geldt dezelfde strenge aansprakelijkheid. Als dienstverlener geldt de algemene contractuele aansprakelijkheid: de reparatie moet voldoen aan de overeenkomst en aan wat je redelijkerwijs mag verwachten. Een gebrekkige reparatie die leidt tot schade, kan grond zijn voor schadevergoeding.

Let op: als de reparateur alleen een onderdeel van een fabrikant monteert, is hij doorgaans niet aansprakelijk voor het onderdeel zelf, tenzij hij het gebrek kende of had moeten kennen.

Relevante jurisprudentie

Europese rechters hebben in meerdere zaken verduidelijkt wanneer een product 'gebrekkig' is. Zo oordeelde het Hof van Justitie dat een product gebrekkig is als het niet de veiligheid biedt die men gerechtigd is te verwachten, rekening houdend met alle omstandigheden. Factoren zijn onder meer de presentatie, het redelijk verwachte gebruik en het tijdstip van in het verkeer brengen.

In een Duitse zaak over een accubrand werd de fabrikant aansprakelijk gehouden omdat de accu niet voldeed aan de veiligheidsverwachtingen, ondanks dat de brand na een aanrijding ontstond. Dit toont aan dat ook bij EV's strenge eisen worden gesteld aan batterijveiligheid.

Praktische stappen bij een defect

Als je schade hebt door een vermeend productdefect, doorloop dan deze stappen:

• Bewaar het defecte onderdeel en het voertuig in de staat waarin het zich bevindt.
• Dokumenteer de schade met foto's en laat een onafhankelijke expert een rapport opstellen.
• Stel de fabrikant of reparateur schriftelijk aansprakelijk en geef een termijn van circa 2-4 weken om te reageren.
• Schakel bij weigering een juridisch adviseur of de geschillencommissie in. De verjaringstermijn is doorgaans 3 jaar na ontdekking van de schade.

Houd rekening met bewijslast: in veel gevallen moet je als benadeelde aantonen dat het defect aanwezig was op het moment van in het verkeer brengen.

Veelgestelde vragen

Geldt de productaansprakelijkheid ook voor zelfrijdende functies?

Ja, de herziene richtlijn uit 2024 omvat expliciet software en digitale elementen. Als een zelfrijdende functie door een softwarefout ongelukken veroorzaakt, kan de fabrikant aansprakelijk zijn, ook als het voertuig later is geüpdatet.

Kan ik een reparateur aansprakelijk stellen als mijn EV na reparatie opnieuw defect raakt?

Dat hangt af van de oorzaak. Als het nieuwe defect het gevolg is van een ondeugdelijke reparatie, is de reparateur aansprakelijk op grond van de overeenkomst. Is het een ander onderdeel dat defect raakt, dan ligt de aansprakelijkheid mogelijk bij de fabrikant van dat onderdeel.