Pubers in EV's: veiliger of juist roekelozer?

Elektrische auto's zijn populair onder jongeren, maar zijn ze ook veilig voor beginnende bestuurders? Door het directe koppel en de afwezigheid van motorgeluid gedragen pubers zich anders achter het stuur. We duiken in het gedragsonderzoek en geven tips voor ouders en rij-instructeurs.

De aantrekkingskracht van EV's op jongeren

Pubers worden aangetrokken door de futuristische uitstraling, de hoge acceleratie en het rijke infotainment. Elektrische auto's halen in Nederland inmiddels een marktaandeel van circa 30% onder nieuwe auto's, en steeds meer rijscholen bieden EV-rijlessen aan. De sociale status van een EV speelt ook een rol: het gevoel dat je 'groen en hip' bezig bent.

Maar deze aantrekkingskracht kan risico's met zich meebrengen: de moderne auto biedt zoveel prikkels dat pubers sneller afgeleid raken. Het is belangrijk om te begrijpen hoe de techniek het rijgedrag beïnvloedt.

Direct koppel: snel accelereren kan verrassen

Bij een elektromotor is het koppel direct beschikbaar, zonder vertraging van een versnellingsbak. Dit betekent dat een EV in principe sneller optrekt dan een vergelijkbare benzineauto. Vooral de eerste meters kan dit spectaculair aanvoelen.

Voor pubers kan dit leiden tot roekeloos gedrag, zoals snel wegrijden bij een stoplicht of imponeren van vrienden. Onderzoek toont aan dat jonge bestuurders vaker de neiging hebben om te experimenteren met acceleratie in EV's. Het is daarom raadzaam dat ouders een 'valet-modus' instellen die het vermogen begrenst, zoals in sommige modellen beschikbaar is.

Regeneratief remmen: onbewust snelheid minderen

Regeneratief remmen zet de energie die vrijkomt tijdens het afremmen om in elektriciteit. In veel EV's kun je met one-pedal driving rijden: als je het gaspedaal loslaat, remt de auto automatisch. Dit kan positief zijn voor de veiligheid, omdat het de reactietijd verkort: je haalt je voet van het gaspedaal en de auto remt meteen.

Toch is wennen lastig: pubers die gewend zijn aan een benzineauto, moeten leren doseren. Wie te snel het gaspedaal loslaat, kan achteropkomend verkeer verrassen. Rijscholen in Nederland geven aan dat leerlingen gemiddeld 3 tot 5 uur extra nodig hebben om vloeiend te leren rijden in een EV. Het mes snijdt aan twee kanten: het kan veiliger zijn, maar alleen als de bestuurder de techniek volledig beheerst.

Gedragsonderzoek: wat zegt de wetenschap?

Uit een studie uit 2022 bleek dat jonge bestuurders van 16-24 jaar in EV's vaker betrokken waren bij ongelukken met alleen materiële schade, maar minder vaak bij ongelukken met letsel. Een andere verklaring is dat EV's vaak zijn uitgerust met geavanceerde veiligheidssystemen zoals automatische noodrem en lane-assist.

Een kritische kanttekening is dat jonge bestuurders in EV's meer risico nemen bij bochten en inhalen, hetgeen wordt toegeschreven aan de hoge acceleratie. Een studie uit Duitsland toonde aan dat pubers tot 10% minder remmen bij het naderen van een bocht als ze een EV besturen, omdat ze vertrouwen op de regeneratieve rem.

Hoe kunnen ouders en docenten veiligheid bevorderen?

Er zijn diverse maatregelen die helpen:

• Rijlessen in een EV geven: zo wennen pubers aan de reacties van de auto.
• Stel een snelheidslimiet in via de auto-instellingen of een app.
• Gebruik de eco-modus: die vermindert het vermogen en herstelt meer energie.
• Bespreek de gevaren van afleiding door het grote touchscreen.
• Oefen met regeneratief remmen op een lege parkeerplaats.

Rij-instructeurs kunnen hun lessen aanpassen door expliciet aandacht te besteden aan het 'loslaten' van het gaspedaal en het anticiperen op verkeerssituaties.

Verzekering en juridische aspecten voor jonge bestuurders

Jonge bestuurders betalen vaak hogere premies, ongeacht het type auto. Sommige verzekeraars bieden korting voor EV's omdat ze statistisch minder schade hebben, maar dit verschilt per maatschappij. Er zijn ook speciale telematics-polissen: door een app op de telefoon wordt het rijgedrag gemeten, wat kan resulteren in een lagere premie als je netjes rijdt.

Check altijd of de polis een 'bestuurdersbeperking' heeft: soms mag alleen de eigenaar rijden, dus als jouw kind voorrijdt, moet dit expliciet zijn opgenomen. Schade rijden zonder correcte vermelding kan leiden tot verlies van dekking.

Veelgestelde vragen

Kun je de prestaties van een EV begrenzen voor jonge bestuurders?

Ja, veel auto's hebben een eco- of 'care'-modus die het vermogen terugbrengt. Sommige premiummerken bieden een digitale sleutel waarmee je snelheid en vermogen kan limiteren via de app.

Zijn rijlessen in een EV duurder?

De kosten voor rijlessen in een EV liggen doorgaans 5 tot 10% hoger dan voor een benzineauto, omdat de aanschaf van de auto hoger is. In sommige regio's is het echter net zo duur vanwege subsidies.

Wat is de minimale leeftijd voor een rijbewijs in Nederland?

Jongeren kunnen vanaf 17 jaar starten met rijlessen en vanaf 17 jaar met het rijbewijs op zak onder begeleiding ('2toDrive') rijden. Vanaf 18 jaar mogen ze zelfstandig rijden.