Just-in-time of battery-friendly laden: wat is beter?

Slim laden via apps die de accu op 80% houden kan de levensduur van je accu verlengen ten opzichte van direct tot 100% laden. Vooral bij dagelijks gebruik en langere periodes van stilstand is battery-friendly laden gunstiger. Just-in-time laden is handig als je snel een volle accu nodig hebt, maar kan op termijn meer accudegradatie veroorzaken.

Wat is just-in-time laden?

Just-in-time laden is een strategie waarbij je de auto oplaadt zodat hij precies op het moment van vertrek de gewenste laadstatus heeft. Dit kan handmatig door het starten van het laden na een bepaalde tijd, of automatisch via een app die rekening houdt met je vertrektijd.

Het voordeel is dat je altijd met een volle accu vertrekt (tot 100% of tot een door jou ingestelde limiet). Het nadeel is dat de accu vaak langere tijd op een hoog laadniveau staat, vooral als je eerder klaar bent met laden dan gepland. Dit kan de degradatie versnellen, vooral bij lithium-ion-accu's die gevoelig zijn voor hoge spanningen.

Praktisch voorbeeld: je stelt in de app dat je om 08:00 uur vertrekt en een laadlimiet van 100% wilt. De auto begint te laden op een tijdstip zodat het om 08:00 uur klaar is. Als je echter om 07:30 uur vertrekt, staat de accu al 30 minuten op 100%, wat minder belastend is dan de hele nacht op 100% staan.

Wat is battery-friendly laden?

Battery-friendly laden houdt in dat je de laadlimiet beperkt tot circa 70-80% van de accucapaciteit en het laden uitspreidt over een langere periode, bijvoorbeeld door 's nachts langzamer te laden. Deze methode wordt vaak gepromoot door experts en sommige automerken, zoals Tesla, die een 'Daily' limiet van 80% aanbevelen.

Het achterliggende principe is dat lithium-ion-accu's minder snel degraderen bij een lagere state of charge (SoC) en bij lagere laadsnelheden. Door de accu niet volledig te laden en niet onnodig lang op een hoog niveau te houden, blijft de accucapaciteit langer behouden.

voorbeeld: je stelt in dat je niet boven de 80% wilt laden. De auto laadt tot 80% en stopt. Als je de auto langere tijd niet gebruikt, blijft de accu op 80% staan, wat gunstig is voor de levensduur. Sommige apps bieden ook een 'geplande vertrektijd' die het laden zo plant dat de accu bij vertrek precies op 80% is.

Effect op acculevensduur

Uit onderzoek en praktijkervaring blijkt dat een lagere laadlimiet significant bijdraagt aan een langere acculevensduur. Hoge spanningen bij 100% SoC versnellen chemische reacties die leiden tot capaciteitsverlies. Daarnaast heeft laden met hoge vermogens (snelladen) meer invloed op degradatie dan AC-laden met lage vermogens.

Een realistische bandbreedte: bij dagelijks laden tot 100% kan de accu na 5 jaar circa 80-90% van de oorspronkelijke capaciteit hebben, terwijl bij 80% limiet dat vaak 90-95% is. Het verschil varieert per accutype en gebruikspatroon.

Battery-friendly laden heeft dus duidelijk voordelen voor de levensduur, maar het kost meer aandacht en planning. Voor mensen die afhankelijk zijn van de totale actieradius, kan een 80% limiet beperkend zijn.

Laadverlies en kosten

Bij just-in-time laden, waarbij je sneller laadt met een hoog vermogen, kan het laadverlies (energie die verloren gaat tijdens het laden) hoger zijn dan bij een langzamere laading. Uit tests blijkt dat het verschil kan oplopen tot enkele procentpunten: snelladen met 50 kW DC geeft doorgaans 5-10% verlies, terwijl langzaam AC-laden met 11 kW vaak 5-8% verlies geeft. Het exacte verlies hangt af van temperatuur, laadcurves en het type omvormer.

Op jaarbasis kan dit verschil enkele tientallen euro's zijn, afhankelijk van het aantal laadsessies en de kWh-prijs. Echter, battery-friendly laden kan ook betekenen dat je vaker laadt, wat de totale laadbeurten en dus de slijtage van de laadconnector verhoogt.

Over het algemeen zijn de financiële voordelen van battery-friendly laden klein ten opzichte van het accubehoud, maar het kan wel een rol spelen bij de keuze.

Gebruiksgemak en praktijk

Just-in-time laden is gebruiksvriendelijk: je hoeft niet na te denken over wanneer je laadt, de auto doet het automatisch. Dit is ideaal voor mensen die elke dag een volledige actieradius nodig hebben.

Battery-friendly laden vereist meer bewustwording. Je moet de laadlimiet instellen en soms ook het laadvermogen beperken. Voor sommigen is dit een gedoe, maar moderne EV's en laadapps hebben vaak een 'geoptimaliseerd' of 'eco' modus die dit eenvoudig maakt.

Een voorbeeld van een slimme app: een app die leert wanneer je de auto gebruikt en de laadsessie zo plant dat de accu op het laatste moment het gewenste niveau bereikt. Dit combineert het gemak van just-in-time met het accuvriendelijke aspect, maar overschrijdt dan wel de 80% limiet als je die op 100% wilt.

Wanneer kies je welke strategie?

Voor de meeste EV-rijders is een hybride aanpak het beste: laad in het dagelijks gebruik tot 80% (battery-friendly) en alleen bij lange ritten tot 100% just-in-time. Zo behoud je de accu en heb je flexibiliteit.

Specifieke situaties:

• Woon-werkverkeer: kies voor battery-friendly met een 80% limiet, zeker als je laadt op werk of thuis met een laag vermogen.
• Lange afstanden: just-in-time tot 100% kan nuttig zijn, maar plan laadstops om niet onnodig diep te ontladen.
• Auto staat lang stil: zet de laadlimiet op 50-60% en koppel de laadkabel los.

Uiteindelijk hangt de keuze af van je rijgedrag en de beschikbaarheid van laadinfrastructuur.

Veelgestelde vragen

Is het slecht om mijn EV elke dag tot 100% te laden?

Niet direct slecht, maar het versnelt de degradatie van de accu. Als je de auto niet direct nodig hebt, kun je beter tot 80% laden. Voor een enkele lange rit is 100% geen probleem.

Geldt battery-friendly laden ook voor snelladen?

Ja, snelladen tot 80% is gunstiger dan tot 100%, omdat het laatste deel van het laadproces vaak extra slijtage geeft. Het is ook sneller: van 10-80% duurt vaak hetzelfde als van 80-100%.

Hoe stel ik battery-friendly laden in op mijn auto?

De meeste EV's hebben in het menu of de app een laadlimietinstelling, vaak onder 'oplaadlimiet' of 'target state of charge'. Stel in op 70-80% voor dagelijks gebruik. Raadpleeg de handleiding voor de exacte stappen.