Accijns en elektrisch rijden: de bodem onder brandstofprijzen

De overheid legt via accijns een bodem onder de benzine- en dieselprijs. Daardoor blijven brandstoffen relatief duur, terwijl elektriciteit stabieler geprijsd is. Dit maakt elektrisch rijden op de lange termijn gunstiger.

Hoe accijns de brandstofprijs beïnvloedt

Accijns is een heffing per liter brandstof die de overheid vaststelt. Doordat deze heffing een vast bedrag is, ongeacht de wereldmarktprijs, vormt het een ondergrens: zelfs als de ruwe olie spotgoedkoop wordt, blijft de pompPrijs door accijns relatief hoog. In Nederland gaat het om circa 0,80 tot 1,00 euro per liter benzine en circa 0,50 tot 0,60 euro per liter diesel (exclusief btw). Die vaste component zorgt ervoor dat brandstofprijzen minder sterk kunnen dalen dan bijvoorbeeld de elektriciteitsprijs.

De stabiliteit van elektriciteitsprijzen

Elektriciteit kent geen accijns op dezelfde manier als brandstof. De prijs wordt vooral bepaald door vraag en aanbod op de energiemarkt, plus nettarieven en belastingen. Over langere perioden is de stroomprijs per kilometer doorgaans stabieler dan de benzineprijs. Terwijl brandstofprijzen kunnen schommelen met internationale crises, blijft de elektriciteitsprijs meer voorspelbaar, zeker met een eigen zonnepaneel of een dynamisch contract.

Wat dit betekent voor de totale kosten van elektrisch rijden

Omdat brandstof een effectieve bodem heeft, blijven de variabele kosten van een brandstofauto relatief hoog. Elektrisch rijden profiteert van lagere ‘brandstofkosten’ per kilometer: circa 0,05 tot 0,10 euro per kWh, wat neerkomt op 0,02 tot 0,05 euro per kilometer, afhankelijk van het tarief en de auto. Zelfs als de stroomprijs stijgt, blijft het verschil met benzine of diesel meestal in het voordeel van elektrisch.

Toekomstige ontwikkelingen: accijns op stroom?

Overheden overwegen steeds vaker een heffing per gereden kilometer, ook voor elektrische auto’s, om de gederfde brandstofaccijnzen te compenseren. Zolang dat niet is ingevoerd, blijft elektrisch rijden fiscaal voordeliger. Volg de politieke beslissingen, want een kilometerheffing kan de kostenbalans verschuiven. Tot die tijd is de vergelijking duidelijk: accijns zorgt voor een prijsbodem bij brandstof, niet bij stroom.

Veelgestelde vragen

Wordt de accijns op brandstof elk jaar verhoogd?

Niet structureel, maar de overheid kan de accijns aanpassen in de miljoenennota. Verhogingen zijn vaak onderdeel van klimaatbeleid, maar wijzigingen gaan zelden jaarlijks door.

Is elektriciteit in de toekomst misschien net zo duur als benzine per kilometer?

Op dit moment is stroom per kilometer circa 2 tot 4 keer goedkoper dan benzine. Zelfs met een toekomstige kilometerheffing of hogere energiebelasting blijft stroom naar verwachting goedkoper, tenzij de overheid specifiek EV’s extra gaat belasten.

Hoe zit het met de btw op brandstof en elektriciteit?

Op beide zit 21% btw. Omdat het basisbedrag voor elektriciteit lager is, blijft het verschil in totaalbedrag per kilometer groot.