Deelauto-diefstal: wie is wettelijk aansprakelijk?

Bij diefstal van een elektrische deelauto is de gebruiker meestal niet aansprakelijk, tenzij er sprake is van grove nalatigheid. De aanbieder heeft een zorgplicht en verzekert het voertuig doorgaans allrisk. De wettelijke basis ligt in het Burgerlijk Wetboek en de algemene voorwaarden van het deelplatform.

De wettelijke basis: wie is de bezitter?

In Nederland is de eigenaar van een auto verantwoordelijk voor het voertuig, tenzij er een ander als bezitter wordt aangemerkt. Bij een deelauto blijft de aanbieder eigenaar, maar de gebruiker heeft tijdelijk de feitelijke macht. Volgens artikel 6:181 BW rust de aansprakelijkheid voor schade aan derden op de houder, maar bij diefstal ligt dat genuanceerder. De wetgever gaat ervan uit dat een diefstal een overmachtsituatie is voor de gebruiker, tenzij hij sleutels niet goed heeft bewaard of de auto onbeheerd heeft achtergelaten met de motor draaiend. In de praktijk kijken deelplatforms per geval naar camerabeelden, GPS-data en het moment van melding.

Wat zeggen de algemene voorwaarden?

De meeste aanbieders, zoals MyWheels of Amber, hanteren een eigen risico van circa 250 tot 500 euro voor diefstal. Dit bedrag wordt alleen verrekend als de gebruiker nalatig is geweest. Als je de sleutels in het contact laat zitten of de auto op een donkere plek zonder verlichting parkeert, kan dat als grove nalatigheid worden gezien. Lees daarom altijd de voorwaarden: sommige platforms verhalen de diefstal op de gebruiker als zij de politie niet binnen 24 uur hebben ingeschakeld. Een goed platform biedt een diefstalprotocol via de app, zodat je direct een melding kunt maken en de auto op afstand kunt blokkeren.

De rol van de verzekeraar

Deelautobedrijven hebben vrijwel altijd een allriskverzekering met diefstaldekking. Bij diefstal keert de verzekeraar uit aan de aanbieder, niet aan de gebruiker. De gebruiker heeft geen directe verzekeringsrelatie, tenzij het platform dit uitdrukkelijk vermeldt. Wel kan de verzekeraar regres nemen op de gebruiker als deze ernstig nalatig is geweest. Denk hierbij aan het achterlaten van de sleutel in een jas aan een kapstok in een openbare ruimte. Een belangrijk onderscheid: een deelscooter met een kettingslot dat niet goed is vastgemaakt, wordt sneller gezien als nalatigheid dan een auto met een alarmsysteem.

Wat als de diefstal tijdens het laden gebeurt?

Diefstal tijdens het laden aan een openbare laadpaal is een grijs gebied. Als de kabel wordt gestolen terwijl de auto laadt, is dat meestal geen diefstal van de auto zelf. De verantwoordelijkheid voor de laadkabel ligt bij de aanbieder. Sommige platforms gebruiken laadkabels die automatisch ontgrendelen na betaling, zoals bij een openbaar laadpunt. Een klein overzicht van mogelijke scenario's:

Diefstalpreventie door technologie

Veel elektrische deelauto's zijn voorzien van GPS-trackers en immobilisers. Bij diefstal kan het platform de auto op afstand uitschakelen, waardoor de dief vaak niet ver komt. Sommige systemen sturen een melding naar de politie met de exacte locatie. Dit leidt in de praktijk tot een hoger terugvindpercentage, maar het ontslaat de gebruiker niet van de plicht om het voertuig goed af te sluiten. De wet ziet technologie als een hulpmiddel, niet als vervanging van zorgvuldig gedrag. Houd er rekening mee dat je bij diefstal altijd aangifte moet doen, ook al is de auto verzekerd.

Veelgestelde vragen

Moet ik als gebruiker aangifte doen van diefstal van een deelauto?

Ja, de aanbieder vraagt dit doorgaans. Zonder aangifte kan de verzekering weigeren uit te keren. Vaak kun je via de app eenvoudig een proces-verbaal laten opmaken.

Wat gebeurt er als de diefstal pas na een week wordt ontdekt?

Dat hangt af van de voorwaarden. Veel platforms vereisen dat je diefstal binnen 24 uur meldt. Ben je later, dan kan het eigen risico hoger uitvallen of zelfs volledig voor jouw rekening komen.

Krijg ik een boete voor te hard rijden als de deelauto wordt gestolen?

Nee, als de diefstal is gemeld en je hebt aangifte gedaan, stuurt de politie de boete naar de aanbieder, die meestal de foto van de bestuurder niet kan koppelen aan jou. Maar let op: sommige boetes komen toch bij jou terecht als de diefstal niet is geregistreerd.