Zero-emissiezones logistiek: Amsterdam vs Rotterdam vergeleken

Amsterdam en Rotterdam voeren beide zero-emissiezones (ZES) in voor stadslogistiek, maar de aanpak verschilt. Waar Amsterdam kiest voor een strikte fasering vanaf 2025, hanteert Rotterdam een geleidelijke overgang met meer ruimte voor uitzonderingen.

Tijdlijn en reikwijdte van de zones

Amsterdam start per 1 januari 2025 met een zero-emissiezone voor bestel- en vrachtauto's binnen de ring A10. Deze zone geldt voor alle bedrijfsvoertuigen die goederen vervoeren, met een volledig verbod op fossiele brandstoffen. Rotterdam volgt per 1 januari 2025 ook, maar de zone is kleiner en omvat alleen het centrum en de havengebieden. De gemeente Rotterdam heeft een gefaseerde invoering aangekondigd, waarbij kleinere bedrijven en bepaalde voertuigen tot 2030 een overgangsregeling krijgen.

De verschillen in aanpak leiden tot verwarring bij landelijk opererende ondernemers. Een vrachtwagen die aan de eisen van Amsterdam voldoet, is niet automatisch toegelaten in Rotterdam en vice versa. Het is daarom essentieel om per stad te kijken naar de specifieke eisen, zoals de leeftijd van het voertuig en de emissieklasse.

Subsidies en financiële steun: een ongelijke verdeling

Zowel Amsterdam als Rotterdam bieden subsidies aan voor de aanschaf van elektrische bedrijfswagens en laadinfrastructuur. Amsterdam kent een subsidieregeling voor het ombouwen van bestelauto's naar elektrisch, met een maximum van circa €5.000 per voertuig. Rotterdam gaat een stap verder door ook een sloopregeling voor oude dieselbestelauto's te bieden, waarbij ondernemers een vergoeding krijgen van circa €2.000 tot €4.000, afhankelijk van het type voertuig.

Daarnaast zijn er regionale initiatieven, zoals de laadpaalsubsidie van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, die in heel de regio aangevraagd kan worden. Amsterdam heeft geen extra regeling voor laadpalen, omdat de stad inzet op publieke laadinfrastructuur. Ondernemers die in beide steden actief zijn, moeten dus goed nagaan welke subsidies in welke gemeente gelden; de voorwaarden verschillen aanzienlijk.

Ontheffingen en overgangsregelingen

Beide steden bieden ontheffingen aan voor specifieke voertuigen, zoals historische voertuigen of voertuigen met een speciale functie. Amsterdam hanteert een strikt beleid: ontheffingen worden alleen verleend voor voertuigen die niet elektrisch kunnen worden uitgevoerd, zoals vuilniswagens met een speciale opbouw. Rotterdam is iets coulanter en geeft ontheffingen op basis van een bedrijfsplan, waarin je aantoont dat je investeringen in elektrische voertuigen gepland staan. De geldigheidsduur varieert van één tot drie jaar, afhankelijk van de aanvraag.

De aanvraagprocedure is in beide gemeenten digitaal en duurt circa 4 tot 8 weken. Het is verstandig om de aanvraag ruim voor de ingangsdatum van de zone in te dienen, want de behandelcapaciteit kan beperkt zijn vanwege het grote aantal verwachte aanvragen.

Gevolgen voor ondernemers: kosten en planning

De invoering van de zero-emissiezones heeft directe financiële gevolgen voor ondernemers. Wie niet overgaat op elektrisch rijden, moet rekening houden met boetes van circa €100 tot €300 per overtreding, afhankelijk van de gemeente. Daarnaast kan een verbod betekenen dat je klanten in de zone niet meer kunt beleveren, wat omzetverlies oplevert.

De overstap naar elektrische bestelauto's brengt hoge investeringskosten met zich mee, maar daar staan lagere operationele kosten tegenover. De total cost of ownership van een elektrische bestelwagen is doorgaans lager dan die van een diesel, vooral bij intensief gebruik in de stad. Een degelijk plan voor de overstap is nodig, waarbij je niet alleen de voertuigen, maar ook de laadinfrastructuur en de inzet van planners meeneemt.

Praktische voorbeelden van aanpassingen

Ondernemers in Amsterdam hebben te maken met een beperkt aantal laadpunten in de binnenstad; de gemeente stimuleert daarom het laden in de stadsrand. Rotterdam heeft juist ingezet op laadpunten bij bedrijventerreinen en logistieke hubs. Een veelgekozen oplossing is het gebruik van een wissellaadpaal, waarbij je accu's kunt verwisselen bij een servicepunt.

Daarnaast zoeken sommige ondernemers samenwerking in de vorm van een duurzame stadsdistributie, waarbij één elektrische bestelauto meerdere bedrijven belevert. Dit kan de kosten per levering verlagen en het aantal voertuigen in de binnenstad verminderen. De gemeentes ondersteunen dergelijke initiatieven met pilots en subsidies, maar de implementatie vereist een goede onderlinge afstemming.

Veelgestelde vragen

Geldt de zero-emissiezone ook voor personenauto's van ondernemers?

Nee, de zero-emissiezones voor stadslogistiek zijn gericht op bestel- en vrachtauto's. Personenauto's vallen er alleen onder als ze worden gebruikt voor goederenvervoer, bijvoorbeeld een bestelbus die ook personen vervoert.

Kan ik subsidie voor een elektrische bestelauto combineren met de aanschafsubsidie voor particulieren?

Nee, de subsidieregelingen voor ondernemers zijn niet combineerbaar met de particuliere aanschafsubsidie (SEPP). Je kunt wel gebruikmaken van de milieu-investeringsaftrek (MIA) en de energie-investeringsaftrek (EIA).

Wat gebeurt er als ik met een dieseltruck de zone inrijd na 2025?

Je kunt een boete krijgen die in 2025 nog relatief laag is, maar in 2026 flink verhoogd kan worden. De handhaving gebeurt via kentekenscans, dus het is niet mogelijk om de zone onopgemerkt in te rijden.